Bernardus van Clairvaux en Nederland

Tags

, , , , , , ,

(Een handleiding tot liefhebben)

Bernardus van Clairvaux leefde in de twaalfde eeuw n.C. Voor wie iets van hem wil opsnuiven zijn er voldoende plaatsen in Frankrijk waar dat kan. Zijn standbeeld in Vézelay, waar hij opriep tot de Tweede Kruistocht. De abdij in Citeaux waar je nu kunt overnachten in een geweldig hotel. De restanten van de abdij van Cluny, een dorp waar verder dan ook echt helemaal niets is.

Maar je kunt natuurlijk ook zijn werk nog steeds lezen. En dat is wat ik zo af en toe doe. Een mooi mystiek boekje met de titel “Een God om lief te hebben” (Uitgeverij Kok, Kampen, 1997) bijvoorbeeld.

Ik heb dit boekje gekocht in februari 1998 en heb het toen direct gelezen. Wat me opviel was de enorme toegankelijkheid van de tekst. Niks middeleeuws gedoe maar hedendaagse vraagstukken. Tenminste als je er doorheen leest. Ik zal er hier doorheen lezen. Niet omdat het om een actueel thema gaat maar wel omdat het onderwerp ons kan helpen in actuele discussies. En zoals bij al het moois op deze wereld, gaat het om de liefde.

Bernardus schrijft over de liefde voor God. En ergens in zijn tekst legt hij uit dat er verschillende graden van liefde voor God zijn. Het zijn er vier en iedere volgende is een overtreffende trap.

De eerste graad herkennen we meteen: de mens heeft zichzelf lief om zichzelf. Hier draait het om mensen die we allemaal herkennen. ’s Morgens na het ontwaken staan zij voor de spiegel en denken “ik heb het erg getroffen met mezelf”. Deze mensen kom je overal tegen, vaak ook op het werk. Narcistische mensen die zichzelf erg goed vinden. Volgens Bernardus is dit de meest rudimentaire, de simpelste vorm van liefde.

De tweede graad noemt Bernardus: de mens heeft God lief om zichzelf. Mijn uitleg, dus ook voor atheïsten en agnosten: je houdt van een ander om jezelf. Deze mensen kennen we ook, sterker nog, dit is wat iedereen wel eens doet. Denk aan de jongen die het mooiste meisje van de klas versiert zodat er tegen hem wordt opgekeken. En denk aan de materiële wereld waarin iemand de duurste auto koopt omdat hij dan meer voor vol wordt aangezien. Dit zijn mensen die de wereld om zich heen verzamelen om zelf beter te lijken. De ander is een instrument. Voldoet die niet meer, dan weg ermee.

De derde graad van liefde noemt hij: de mens heeft God lief om God. Dit is verliefdheid. Ook die herkennen we. Je verliest je totaal in de ander, alles wat die ander doet is goed, zelfs als het niet goed is. En niet alleen pubers hebben dit. Volwassenen die achter bijvoorbeeld een politiek leider aanlopen en alles goedpraten wat die doet. Ook dat hoort hiertoe. Je geeft je hersenen af bij de voordeur, inclusief kritisch vermogen en je gaat los in aanbidding. Bijvoorbeeld iemand krijgt een nieuwe liefde en wordt opeens veganist omdat die ander dat is. Zomaar, out of the blue. Maar omdat je jezelf verliest kom je nooit verder. Jouw lot is afhankelijk van die ander. De Beauvoir zou zo iemand een “relatief mens” noemen. Een mens die bestaat dankzij en door de ander.

Maar goed, er was nog een vierde graad. En die is zo mooi dat ik die niet voor mezelf wil houden. Bernardus noemt deze: de mens heeft zichzelf lief om God. Wat staat hier? Hier staat dat je jezelf meer liefhebt door en om de ander. In gewone taal: je verliest je niet in je partner maar zonder je partner ben je minder mens, minder jezelf. Juist de ander zorgt ervoor dat je nog meer jezelf kunt en mag en kan zijn. Dit is de mooiste graad. Hoger gaat Bernardus niet. Je wordt dus niet opeens ook veganist, zoals in het vorige voorbeeld, maar je denkt na over je eigen gewoonten. Je reflecteert op je eigen gedrag en overtuigingen. Door alles wat de ander is ga je opeens alles van jezelf anders en beter waarderen en zien.

Waarom is dit zo actueel?

Momenteel worden anderen, of ze nou een andere kleur hebben, een andere taal, een andere afkomst, massaal gezien als bedreiging voor de eigenheid van bijvoorbeeld Nederland. Een soort negatieve tweede graad. Ik kan anderen niet gebruiken voor mijn eigen voordeel, dus moet ze oprotten. Dat is eigenlijk naast egoïstisch ook enorm kinderlijk. Mijn idee is dat we na moeten denken over onze eigenheid doordat die anderen anders zijn. Opeens is er contrast. Onszelf leren waarderen door die ander en dán komen tot een conclusie. Pas dan. Na reflectie.

Gewoon, omdat nadenken zo lekker is.

Wakker worden in een land dat Nee zei

Tags

, , , , ,

De vermoeidheid van het feest der democratie eruit geslapen en dan wakker worden in een land dat Nee zei. Best apart. Het overkwam me de dag na het referendum.

Ik ben geen fan van referenda die gaan over complexe onderwerpen waar je ook nog eens niets over te zeggen hebt. Zoals het verdrag met de Oekraïne. Dat is complex, niemand heeft het gelezen. Dat is niet van ons, de EU gaat over het grootste deel ervan. En erger nu nog, het is aangegrepen om iets anders te bereiken. Namelijk de weerzin tegen Brussel een stem te geven.

In die zin is de uitslag een grote teleurstelling voor de initiatiefnemers. Nog geen 20% van alle stemgerechtigden heeft zijn protest laten horen. En dat terwijl de protestpartijen in de Tweede Kamer meer zetels in handen hebben dan die 20%. Het parlement, de vertegenwoordigende democratie, werkt dus beter en betrouwbaarder dan een referendum. Maar goed, iedere uitslag wordt uitgelegd ten eigen faveure. In die zin doet GeenPeil echt mee met de gevestigde politici. Snel geleerd en aangepast.

Referenda moeten gaan over zaken die we ten eerste kunnen begrijpen en -belangrijker- waar we ook effect op hebben. De aanleg van een weg. Een bestemmingsplan in je gemeente. Een heldere vraag over een helder onderwerp. Het Nee van woensdag, wat betekent dat nou in de praktijk? Wát moet de politiek nou precies met deze uitslag. Het moet anders, dat is duidelijk. Maat wát moet anders? Geen clou. Niemand trouwens.

Dit kan alleen maar op een deceptie uitlopen. Want het verdrag gaat door. Dat is zeker. Het zal iets worden aangepast, iets in de tekst of een ander dingetje. Meer niet. Dit referendum loopt uit op een nog grotere afstand tussen “Het Volk” en “De Politiek”. Want het volk zal roepen dat er weer niets mee is gebeurd. Dus de netto opbrengst negatief.

Althans zoals het nu zal gaan.

Hoe om te buigen naar een positieve opbrengst?

Als iets duidelijk is geworden de laatste jaren dan is het dat er een groeiende afkeer is van Brussel. Dat is niet gek. We hebben een premier die hier zegt dat hij niets zal toegeven in Brussel en vervolgens terugkomt en uitlegt wat hij heeft toegegeven. De politiek zegt voor de bühne dat we altijd voor Nederlandse belangen op zullen komen en vervolgens voelt dat anders aan. Geen cent meer naar Griekenland en vervolgens gaan de miljarden de grens over.

Dat leidt ertoe dat ten eerste de Nederlandse politiek de eigen geloofwaardigheid ondergraaft en ten tweede dat Brussel de boeman wordt.

Wat dan wel?

De politiek, het kabinet, de premier moet een aantal zaken duidelijk gaan maken. Helder vertellen. Eerlijk zijn. Dat Europa er is, dat de EU er is. Dat diezelfde EU heeft gezorgd voor een houdbare en groeiende welvaart. Voor het ontbreken van oorlog. Voor meer onderlinge handel. Voor open grenzen die handig zijn bij vakantie. Voor uitwisseling van studenten, van werknemers. Dat tegen de EU zijn getuigt van een totaal gebrek aan historische kennis. En vooral dat we daar blij over mogen zijn en nooit afstand van moeten nemen.

Dat ieder besluit dat genomen wordt gebaseerd is op twee uitgangspunten. Het eerste is dat Brussel bestaat dankzij alle nationale parlementen en landen. Als het Nederlandse parlement, democratisch gekozen, niet had ingestemd met alles dan zou Brussel Brussel niet zijn.

Het tweede uitgangspunt is dat alle besluiten altijd een compromis zijn. Altijd. Dat niemand ooit zijn hele zin krijgt. En dat als mensen dat niet willen dat zij dan eens moeten reflecteren op hun eigen leven dat barst van de compromissen. Dat het gewoon niet anders is.

Laat Rutte daar eens mee beginnen, dat scheelt een slok op een borrel. Daar hoef je het niet mee eens te zijn maar het is wel duidelijk. Ik denk dat het ontbreken van een visie, van een verhaal en het niet duidelijk zijn over simpele feiten ertoe leidt dat mensen zich in de maling genomen voelen. Dat is wat er gebeurd is met het referendum. Men heeft laten zien klaar te zijn met de huidige toestand.

En intussen is Nederland een land dat Nee zegt.

 

 

De onnozelheid van “nee” stemmers

Tags

, , , , ,

Over een paar dagen is er sprake van een heus referendum. Het gaat over het Associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Daar is veel over te zeggen maar dat ga ik hier niet doen.

Ik wil wel iets anders. Namelijk mijn totale verbazing uiten over de “nee” stemmers die we zeker komende week gaan hebben.

Ik snap veel van het sentiment. Dat we de EU niet nog verder willen uitbreiden bijvoorbeeld. Dat is prima want daar gaat dat verdrag dan ook niet over. Dat we niet door Brussel een oor willen worden aangenaaid. Ook te volgen, maar uiteindelijk zijn alle landen in Brussel de baas, is dit verdrag door alle parlementen (democratisch gekozen volksvertegenwoordigers) goedgekeurd na jaren van onderhandelen en is dit verdrag dus op democratische wijze tot stand gekomen. Met alle parlementaire en journalistieke controle die daarbij horen. Ik snap ook dat er onder de mensen huiver is voor een steeds groter wordende invloed van de buitenwereld in Nederland. Dat is nooit anders geweest overigens maar met de huidige media en veelheid van berichten komt het meer en sneller tot ons.

Daar gaat het me allemaal niet om! Als mensen nee willen stemmen hebben ze daar alle recht toe.

Maar dan. In de NRC van afgelopen week stond een interview met de bedenkers van dit referendum (‘Oekraïne kan ons niets schelen’). Daarin geven ze volmondig toe dat het hen helemaal niet gaat om dit verdrag. Dat ze alleen maar de EU ten gronde willen richten. Dat is het enige echte doel. Dat mag overigens ook nog eens van mij. Wat ik echter opmerkelijk vind is dat ze dit pas nu zeggen en niet direct.

Bedenk eens wat dit betekent. Een stel mensen, die overigens liever niet op de foto willen, gebruikt valse argumenten om hun eigen agenda te bereiken. Ze liegen dat het een lieve lust is. GeenPeil gaat daar ook nog eens in mee. Ook nog eens met argumenten die er met de haren worden bijgesleept. Hele volksstammen maken zich opeens druk over Oekraïne behalve de initiatiefnemers! Die interesseert het geen bal.

Wat betekent het wel? Dat hun particuliere opvatting die ze goed verborgen hielden de Nederlandse belastingbetaler een slordige €40 miljoen kost. Dat zij ervoor zorgen dat mensen denken het ergens mee eens te zijn, terwijl dat hen niets kan schelen. Dat zij voor hun particuliere opvatting mensen voor de gek houden. Wees dan stoer en regel een referendum met als stelling “Nederland moet uit de EU treden”. Dan weet iedereen waar ie aan toe is.

Nee stemmers geven hun zegen dus aan mensen van de pot en de ketel. Zij verwijten de politiek te liegen, niet duidelijk te zijn, het een te zeggen en het ander te doen. En wat doen zijzelf? Exact.

Mijn stemadvies? Ga stemmen wat je hart je ingeeft, maar zeik nooit over het feit dat je in de maling wordt genomen en daarom nee stemt.

Beste nee stemmer: je bént in de maling genomen! Maar niet door de EU.

Politiek correct rechts

Tags

, , ,

Op Twitter (en soms ook op Facebook) zie ik alle scheldkanonnades aan me voorbij trekken, ook nu weer daags na de aanslagen in België. Vanmorgen werd het me opeens duidelijk: er is een nieuw politiek correct ontstaan in een paar jaar tijd. Een rechts politiek correct! Een rechtse meningenpolitie die wacht tot iemand iets zegt dat riekt naar nuance en dan vol op het orgel gaat.

Ooit, lang geleden, was de meningenpolitie links georiënteerd. De mensheid kon worden verdeeld in zielig en niet zielig. De zieligen waren menigvuldig en moesten beschermd worden. Tegen de wereld, tegen alles en iedereen en vooral tegen allerlei opmerkingen en gedachten. Zieligen waren hot. Je kon er je helemaal op botvieren.

In de loop van de laatste decennia zijn daar scheurtjes in gekomen. Niet alle zieligen blijken zielig te zijn. Sommigen zieligen blijken akelig gedrag te vertonen. En naïviteit is ook al geen goede leidsman in het leven. Kortom: de harde werkelijkheid is hier en daar wat grimmiger dan de links georiënteerden dachten. Deze mensen, die er overigens nog volop zijn bedoelen het goed. Niks mis mee. De werkelijkheid is weerbarstiger helaas.

Maar tijden zijn veranderd. Mensen die het op zich goed bedoelden, en daarin wellicht wat doorschoten werden Goedmensen genoemd. Een term waar je van denkt dat je er trots op kunt zijn, maar in de nieuwpraat van nu is dat een ernstige belediging. Een Goedmens is een naïeve linkse gek die ons hele land en alles wat we kennen op wil offeren aan, ja aan wat eigenlijk. Anyway: als je Goedmens wordt genoemd kun je beter dekking zoeken.

Je kunt ook beter dekking zoeken als je genuanceerd bent over de komst van een AZC in je gemeente. Als je vindt dat iedere vluchteling opgevangen moet worden maar dat dat in goed overleg moet. Of in beperkte mate in een kleine gemeenschap. Als je dus laat zien dat je iets van meerdere zijden kunt belichten. Berg je dan.

Je kunt ook beter dekking zoeken als je genuanceerd bent over de islamitische landgenoten. En bijvoorbeeld beweert dat niet iedereen fanatiek en gek is, dat ook daar genuanceerd naar kan worden gekeken.

Voor wie moet je dan dekking zoeken?

Voor de rechtse meningenpolitie!

Politiek correct is dat roepen wat als goed wordt ervaren door deze groep. En jazeker, dat kan worden afgedwongen door een twitterbombardement, scheldpartijen, verdachtmakingen et cetera. Door van alles wat een genuanceerd mens niet wil. De rol van politiek correcte mens is geheel overgenomen door rechts georiënteerde mensen. Er blijkt een ruim arsenaal van vrijwilligers te bestaan in ons land die bijvoorbeeld Twitter goed in de gaten houden om direct in te grijpen als er iets slechts wordt beweerd. Slecht in hun denken dan.

Ook op TV zie je ze voorbij komen. In ruime mate anderen met een andere mening beledigend, voor gek uitmakend, voor landverrader et cetera. En ook continu beweren dat de linkse omroepen geen enkele aandacht voor rechtse vaderlandslievende mensen hebben. En dat paradoxaal genoeg iedere avond uur na uur kunnen uitdragen.

Ik vind het boeiend dat zij die zo tekeer gaan tegen politiek correct gedrag zelf de nieuwe politieke correctheid afdwingen. Het is een Umwertung aller Werte. En ik vermoed dat zij het zelf niet eens door hebben dat zij dat doen en dat zij dat zijn.

Politiek correct rechts.

Nooit toegeven. Nooit.

Tags

, ,

En weer is het zover. Nu in België. Hoe naakt en kwetsbaar kunnen we ons voelen? Onze open samenleving ís kwetsbaar. En hoezeer we ook alles doen om ons te beschermen, nooit zal het lukken volkomen veiligheid te garanderen. Op ieder moment, op iedere plek kan dit dus gewoon gebeuren. Je hebt er één nietsontziende gek voor nodig, meer niet. En let wel: ik praat niet over verwarde mensen of lone wolves. Lijkt zo handig om het zo te benaderen maar dat is het niet. Dit zijn geen verwarde mensen, ze zijn ook niet lone. Ze passen bij een veel grotere groep fanatieke fundamentalisten die alles willen en zullen doen om ons te ontregelen.

En daar is weinig voor nodig.

Vanmorgen al de eerste reactie uit Den Haag. Wilders die oproept grenzen te sluiten en alle Syriëgangers gevangen te zetten. Blijkbaar gaat het aan de beste man voorbij dat dit geen Syriëgangers zijn maar gewoon Belgen die sinds jaar en dag in België wonen. Hij heeft een eigen agenda die iedere keer wordt getrokken. Helaas slaat hij de plank volkomen mis. Leuk voor de bühne maar reëel is het niet. We kunnen de grenzen ook niet sluiten, tenzij er een hek komt van 800 kilometer. En dat gebeurt niet.

Wat dan wel?

Accepteren dat het is zoals het is: we zijn kwetsbaar. En iedereen kan slachtoffer worden. Ik heb al eens eerder geschreven over de reactie van onze mensen in Parijs. Daags na de aanslagen daar gaven ze aan door te willen. Nooit toe te geven en bang te worden. Ook nooit onze manier van leven op te geven. Daarom ook moeten we blijven doen wat we doen. Open leven. Dat betekent niet alleen feesten en schrijven en toneel spelen en naar voetbalwedstrijden gaan en discussiëren en religies belachelijk maken en ruzie maken met woorden en eten wat je wilt en met het openbaar vervoer reizen en homoseksualiteit prima vinden , en en en en. Het betekent vooral dat we moeten koesteren en verdedigen wat we hebben en zijn, op een waardige manier. Dus niet ramen ingooien of gemeenteraadsvergaderingen verstoren. Dat maakt ons namelijk gelijk aan de nietsontziende fanatici. Dat gedrag geeft hen gelijk.

Ons gedrag moet zijn dat we staan voor wat we willen zijn. Dat we altijd woorden gebruiken en verder niets. Dat we trots zijn dat dat kan zonder repercussies. Dat we duidelijk maken dat als je dat allemaal niet wilt je je moet beraden op je aanwezigheid hier. Te gast betekent je gedragen als gast. Gastheer zijn betekent je zo gedragen. Altijd met fatsoen en altijd extreem duidelijk. En nooit toegeven aan dezelfde onderbuikgevoelens. Ook nooit toegeven aan de intolerantie en het fanatisme van anderen.

We moeten nooit toegeven. Nooit.

 

Vooral naïef zijn en blijven

Tags

, , , ,

Is er een dansavond met vluchtelingen georganiseerd, wordt ie afgelast wegens bedreigingen. Er mag dus niet worden gedanst met vluchtelingen. Althans volgens sommigen in onze maatschappij. En als dat wel lijkt te gebeuren komen er bedreigingen zodat een en ander wordt afgelast. Wat gebeurt hier nu eigenlijk?

Het lijkt doodnormaal te zijn geworden dat mensen elkaar bedreigen. Om wat voor reden dan ook. Je zet op de verkeerde tijd de kliko buiten en je ontvangt een dreigbrief zal ik maar zeggen. Je twittert een mening en hop, de negatieve tweets worden over je uitgestort. Geen inhoudelijke argumenten maar gewoon met gestrekt been erin. Dat op zich duidt al op een immense geestelijke leegte. Mensen die bedreigen beschikken niet over al te veel intellect. Omdat zij geen woorden hebben gaan ze dreigen. Dat is éen reden. Blatante domheid. Stuitend, maar het is niet anders.

Er is nog een andere reden en die is naar mijn idee gevaarlijker.  Die is dat er een legitimatie is gekomen voor dit soort gedrag. Voor dit totale gebrek aan beschaving. Sommigen denken dat dit zeggen wat je wilt begonnen is bij Fortuyn, maar dat is niet zo. Fortuyn was een tegendraads denkende welbespraakte heer die tegen heilige huisjes durfde aan te schoppen. Zonder het met hem eens te hoeven zijn, herkende je stijl en eruditie.

Later pas is het normaal geworden elkaar grof en beledigend te bejegenen. Ik zie nog Rutte en Wilders voor me waarbij de een roept ‘doe ’s normaal man’ en de ander terugroept ‘doe zelf normaal’. Let wel, twee volwassen mannen die er geen enkele moeite mee hebben zich te gedragen als driejarigen. Dit soort gedrag lijkt leuk en triviaal maar het legitimeert anderen ook grof te worden.

Als leiders in een samenleving, of het nou politici zijn of anderen, gewoon vanuit de puberale, minder ontwikkelde onderbuik reageren dan mag iedereen dat toch. Als gewaardeerd wordt dat iemand “zegt wat anderen denken” dan is het toch OK uiting te geven aan al mijn ongenoegens. Sterker nog, als ongenoegen ertoe leidt dat dingen worden afgezegd dat is het blijkbaar heel nuttig om te schelden en te dreigen. En dat is het dus ook. Dansavonden worden afgezegd. Bijeenkomsten over AZC’s worden verschoven. Plannen om vluchtelingen te vestigen worden ingetrokken.

Er zijn twee dingen die gedaan kunnen worden.

Het eerste is dat iedereen altijd in moet gaan tegen gewoon geschreeuw en geblaat. Politici voorop. Dus niet reageren op dezelfde manier, maar verklaren en vragen om een verklaring. Wat bedoelt U met doe ’s normaal. Wat is normaal. Wie bent U om te claimen dat U het allemaal wel weet. Et cetera. Nooit capituleren voor de horde. Wat Merkel nu doet in Duitsland verdient waardering. Haar standpunt over vluchtelingen levert een verkiezingsnederlaag op. In haar eigen partijcombinatie is er opstand vanuit de CSU. En toch zegt ze dat ze blijft doen wat ze doet. Leiderschap is geen Voice of Europe verkiezing. Leiderschap is je morele kompas volgen ook als dat betekent dat mensen je voor gek verklaren.

Het tweede wat moet gebeuren is dat politici veel beter uitleggen hoe en waarom zij tot iets besluiten. Dat ze vertellen dat niet alles is te beïnvloeden maar wel te managen. Dat zij uitleggen dat zij er zijn om besluiten te nemen. En dan niet op basis van de dagkoers maar omdat een land of een stad bestuurd moet worden. Dat besturen dus iets anders is dan doen wat de meeste mensen vinden die dag. Dat zij inwoners altijd serieus nemen als die inwoners in alle redelijkheid het gesprek aangaan. Anders gewoon niet. Naar geschreeuw wordt niet geluisterd en geschreeuw heeft geen enkel effect op de besluitvorming. Dát moet worden gezegd. Ik luister als U luistert en vice versa. Anders gewoonweg niet.

Vrijheid van meningsuiting vergt de plicht van meningsvorming. Anders is het geen mening maar gewoon een uitspraak of geschreeuw. Als je je mening niet kunt onderbouwen idem dito. Jammer. Schreeuw voort, maar zo praten we niet met elkaar.

Dus: lekker een dansavond organiseren omdat dansen mensen tot elkaar brengt en dansen ook altijd feest is. Niet zwichten. Wel alert zijn en beveiligen. Wellicht een totaal naïef beeld van de werkelijkheid zo’n dansavond. Gebaseerd op Goedmensgedrag. Het zal.

De naïeven op deze wereld hebben recht op meer ruimte dan zij nu krijgen.

Oekraïne is Europa

Tags

, , , , , , , ,

Ik ben overtuigd Europeaan. Mijn vader heeft in de oorlog, ‘den oorlog’ zei hij altijd, een tijd in een kamp doorgebracht. Mijn moeder heeft de bezetting aan den lijve ondervonden, inclusief fusillades op de Vleutenseweg in Utrecht. Lange tijd weigerde mijn vader naar of door Duitsland te rijden. Vanwege. Gewoon.

In mijn jeugd gingen de eerste reisjes buitenlands naar Luxemburg. ’s Nachts om 5 uur rijden en dan op naar Consdorf, camping Auf dem Berg. Daar leerde ik allerlei kinderen kennen uit andere landen. Weer later, toen mijn vader over zijn ergste weerzin heen was, gingen we naar Italië, Rimini en Ravenna, het Gardameer. De wereld, mijn wereld werd steeds groter.

Mijn vader werd ook steeds relaxter. Ooit, ’s avonds laat, waren we verdwaald in Oberhausen. Geen idee waar we heen moesten, opende mijn vader het raampje aan zijn kant en riep tegen een Duitser ‘nach Italien’. De man bedacht zich geen moment, stapte in zijn auto, reed voor ons uit Oberhausen uit en de Autobahn op. Vormende momenten.

Door mijn jeugd en alle jaren daarna ben ik gaan beseffen en voelen dat die rust, die expansie van mijn leefwereld kwam door Europa.

De bedenkers van Europa, de EEG, hadden niet alleen een handelsassociatie voor ogen. Zij wisten dat als mensen met elkaar kunnen handelen, elkaar leren kennen, oorlog voorkomen kan worden. Wederzijdse belangen en begrip leiden ertoe dat mensen iets te verliezen hebben en dus geen oorlog zullen voeren.

Zo ben ik groot geworden. Geworteld in Europa. In een joods-christelijke traditie met gemeenschappelijke wortels. Culturele wortels, afkomst (de familie van moederskant komt oorspronkelijk uit Duitsland), taal, muziek, literatuur, kunst, geschiedenis. Er is meer dat ons bindt dan ons scheidt.

Ik hou van Europa. De uithoeken ervan. Mijn eerste vliegtocht naar Griekenland. De warmte toen ik op de vliegtuigtrap stond. Dat licht. Die prachtige taal. Kamperen in de Provence. Vertoeven in Parijs. Later ook: de tocht naar Auschwitz om ook die zijde van ons verleden te ondergaan.

En daar sta ik nu. Met al mijn liefde voor deze prachtige dingen is Europa ook voor mij verworden tot een technocratisch bolwerk van regelneven en regelnichten. Ambtenaren die zich overal mee bemoeien maar nooit eens uitleg geven. Een uitdijend universum dat geen buitenwereld meer nodig heeft. Ik als burger snap er in ieder geval steeds minder van. Dat ligt ook aan mij. Te lui om me er echt in te verdiepen. Maar niet alleen lui.

Het ontbreekt de mannen (vooral mannen) in Brussel aan het vermogen mij mee te nemen in een wenkend perspectief waarin mijn herinneringen een plaats krijgen. Een moreel kompas in plaats van regelgeving en cijfermatige berekeningen. Een verhaal dat mij vervoert, dat gaat over mijn leven en mijn plaats in de wereld. Geen enkel verhaal gaat om mij. Zelf nu er in Europa referenda worden gehouden komt Juncker niet verder dan het dreigement dat het het einde van de EU kan betekenen. Let wel: het einde van iets, niet eens het begin van iets anders.

Dreigementen. Dom, dom, dom.

Ik zal Ja stemmen tijdens het referendum over het verdrag met de Oekraïne. Niet omdat de wereld vergaat als ik Nee stem, maar omdat ik iedereen dezelfde luxe en rust gun die ik mijn hele leven al ervaar. Omdat Oekraïne Europa is. Omdat ooit rijke Europeanen op vakantie gingen naar de Krim. Ik stem Ja omdat ik vanuit achtergrond en inhoud overtuigd Europeaan ben.

De autisten in Brussel snappen daar helemaal niets van. Mijn motivatie is niet te vangen in cijfers en getallen, niet in Excelsheets of in een model. Ik ben een gewone burger met behoefte aan een verhaal. En omdat Brussel mij dat nooit zal geven, maak ik het zelf wel.

Het verhaal Europa is prachtig.

Ombudsellende

Tags

, , ,

Iedere overheid is uit op het categoriseren en disciplineren van de bevolking. Op het in gelid krijgen van individuen zodat er beleid op kan worden geformuleerd of uitgevoerd. Overheden denken in groepen, nooit in individuen. Dat betekent per definitie dat geen enkel individu, dat immers geen statistische grootheid is, ooit perfect wordt behandeld. In het ergste geval wordt een individu ronduit slecht behandeld. In zo’n geval moet er een instantie zijn die vrij is van iedere twijfel en die voor het individu opkomt. Die instantie heet Ombudsman. Van Zutphen kan dat niet meer zijn. Ik zal uitleggen waarom dat zo is.

Bijna vijfendertig jaar heeft Nederland een Ombudsman. Zo lang al doet die ombudsman goed werk. De ombudsman moet de overheid controleren op zijn handelen. Iedereen kan drie namen noemen die verbonden zijn aan dit belangrijke instituut. Brenninkmeijer omdat die ongelooflijk kritisch was ten opzichte van de centrale overheid met betrekking tot omgang met burgers. Hij kwam altijd unverfroren op voor de rechten van de burger. Juist omdat de burger altijd minder machtig is dan de overheid.

Dullaert, de Kinderombudsman, omdat die tot ver over de irritatiegrens opkomt voor de rechten van kinderen. Met verve, passie en geweten.

Beide heren kenmerken zich door het centraal stellen van het individu tegenover overheden en overheidsinstanties. Daarbij streken ze tegen de haren van veel regenten in die liever willen horen dat ze het goed doen. Of minimaal het goed bedoelen.

De derde naam is nu die van Van Zutphen. In De Volkskrant van 10 maart staat een reconstructie van de gang van zaken rond het afserveren van Dullaert. Een ontluisterende reconstructie overigens.

Een paar dingen vallen mij op.

Allereerst het handelen van Van Zutphen. Even los van het feit dat hij oogt als een hoofdpersoon uit een roman van Bordewijk, is zijn gedrag ongelooflijk stram en ouderwets. Iemand die zich gedraagt als regent kan niet van verwacht worden dat hij de regenten gaat controleren. Uiterlijk en gedrag stroken niet met 2016.

Daarnaast de inhoud van wat hij doet. Ik vind dat iedereen die nieuw aan het roer komt, waar dan ook, een eigen team mag samenstellen. En dat gaat altijd ten koste van het oude team. Het is niet anders. Je moet door met mensen naar eigen keuze en niet met de erfenis van een ander. Maar toch. Hij is daar uiterst schimmig over én hij kan Dullaert niet ontslaan zonder overleg met de politiek. De Kinderombudsman heeft een eigen mandaat. Laat hem duidelijk zijn waarom hij van Dullaert af wil. Gewoon zeggen.

Dan de politiek. Het lijkt mij dat vooral de VVD klaar was met het activisme van Brenninkmeijer en Dullaert. Men wil toch vooral niet al te kritische bewakers van het overheidsbeleid hebben. Als een ombudsman een verlengstuk is van overheidsbeleid wordt de burger de dupe.

Alles bij elkaar kan het niet anders dan dat deze huidige ombudsman vleugellam is geworden door eigen onkunde, onhandigheid en regentesk gedrag. Ik kan inhoudelijk niet eens over hem oordelen omdat er niets uit zijn handen is gekomen behalve dit gedoe. Maar dat zegt al genoeg.

Deze man heeft, niet eens willens en wetens denk ik zo, iedere legitimiteit verkwanseld. En als je als controleur van de overheid iets moet zijn dan is het van onbesproken gedrag. Als controleur van de overheid mag je wel besproken worden door de politiek. Vol ergernis, dedain, afkeer, wat dan ook. Als je zoals Brenninkmeijer en Dullaert de toorn van de politiek over je heen krijgt dan weet je: ik doe iets goed! Dat punt zie ik Van Zutphen niet bereiken.

Tijd voor een echte ombudsman.

 

 

 

 

Complimenten kosten Nederland driekwart miljard Euro per jaar!

Tags

, , ,

 

Wat heerlijk dat het geven van een compliment geconcentreerd is op één dag per jaar. Zoveel efficiënter dan altijd maar complimenten geven. Heeft een econoom al berekend wat het kost om het hele jaar complimenten te geven? Ik wel.

Stel:

Als je iedere dag 2 complimenten geeft die ieder 20 seconden in beslag nemen en je gaat ervan uit dat ongeveer een derde van de mensen in Nederland dat doet:

2 complimenten * 20 seconden * 365 dagen = 14.600 seconden = 4 uur per persoon per jaar

5.6 miljoen mensen per jaar * 4 uur = 22.4 miljoen uur per jaar

Modaal uurloon zal ergens bruto rond de €2.700/165 = €16 liggen

Dat betekent dat de totale complimentgeefkosten in Nederland op (minimaal) €360 miljoen liggen. Voor de gever! Daar moet de ontvanger nog bij worden opgeteld, zodat we op bijna driekwart miljard Euro uitkomen!

Dat is belachelijk veel. Bijna €750 miljoen kosten complimenten ons op jaarbasis! En dat zijn alleen de directe kosten. Laat staan als we productiviteitsverlies mee zouden rekenen! Waar had dat nog meer aan kunnen worden besteed.

Om dat te concentreren op één dag is dus een geweldig idee. Compliment daarvoor.

Wat is de besparing?

Ervan uitgaande dat we op complimentendag er wel 10 geven als een soort inhaalslag en alle overige aanleidingen tot complimenten zijn vergeten, besparen we meer dan €700 miljoen per jaar!

(Voor de liefhebber: 5,6 miljoen mensen die 10 complimenten van 20 seconden geven is in totaal 300.000 uur. Nog eens 300.000 uur ontvangen is in totaal 600.000 uur op deze dag. Daarmee komen de kosten uit op nog geen €10 miljoen! Dat is echt een schijntje.)

 

Ik zal ook eens uitrekenen wat de besparing is als we schelden, beledigen en met de dood bedreigen ook concentreren op één dag. Dat zal een veelvoud zijn.

 

Tegen de politieke correctheid

Tags

, , , , ,

Zomaar wat dingen die gebeuren. Een museum dat alle oude verklarende kaarten bij schilderijen gaat vervangen omdat er woorden op staan die nu niet meer kunnen. Studenten in Engeland die in opstand komen omdat er iemand een gastcollege komt geven die onwelgevallig is. Schilderingen op een koets die moeten worden verwijderd omdat ze verwijzen naar een koloniaal verleden. Een standbeeld dat moet worden verwijderd omdat de man in kwestie nu fout zou zijn. Boeken die moeten worden herschreven bij een nieuwe druk. Voorbeelden van hedendaagse acties die tot doel hebben de geschiedenis te herschrijven. Die tot doel hebben de geschiedenis uit te wissen en te vervangen door een betere geschiedenis.

Politiek correcte gedrag.

Waar komt het vandaan?

Er zijn verschillende verklaringen denkbaar en die worden dan ook gebruikt. De eerste is dat er nu mensen leven die aanstoot nemen aan het getoonde en daar moeten we rekening mee houden. De tweede is dat de periode of het gedrag waar zo’n afbeelding bijvoorbeeld naar verwijst nu echt fout wordt bevonden. Daarom moet er een retouche plaatsvinden. Een derde verklaring is, dat het toen al fout was en dat het er eigenlijk nooit had mogen zijn, maar de mensen toen zagen dat niet goed. Een vierde is dat ik alvast schadelijke zaken verwijder omdat anderen zich er wellicht aan kunnen gaan storen. Denken voor anderen is dat.

Wat de verklaring ook moge zijn, we leven in tijden van nieuwe taboes. Of het nu een volksfeest is, of het nu woorden zijn, religie of kunst. Er zijn nieuwe taboes ontstaan. En als kern zie ik lichtgeraakte geesten die willens en wetens de oorzaak van hun lichtgeraaktheid willen wegnemen. Niet in zichzelf, maar in de buitenwereld. Als de externe aanleiding van hun pijn weg is dan is de pijn weg. Als alle anderen laten zien dat ze meewerken, dan voelen zij zich beter. Wat deze lichtgeraakten niet doen is in zichzelf op zoek gaan naar de oorzaak en die wegnemen. Dat is een kortere weg, kan in alle stilte verlopen en laat de rest van de mensen met rust. Maar dat wil men niet.

Politiek correct gedrag is totalitair.

Ik moest hieraan denken toen ik “Het tumult van de tijd” van Julian Barnes las. Het gaat over het leven van Sjostakovitsj, verteld in drie perioden. Een boek zoals er zelden verschijnen. Stilistisch prachtig. Maar ook alarmerend voor de goede lezer. Waarom.

Barnes beschrijft de politieke correctheid van het regime van Stalin. Niet te onderscheiden van het huidige, behalve natuurlijk de gevolgen. Niemand wordt meer ’s nachts van zijn bed gelicht en niemand verdwijnt in de nevelen. Dat is een essentieel verschil. Onder Stalin zijn twintig miljoen Russen verdwenen en vermoord. Dat is nog eens wat anders dan in onze rustige en veilige maatschappij.

Wat zijn de overeenkomsten?

De wil om alles wat gebeurt en gebeurd is aan te passen aan de politieke agenda van het moment. Sjostakovitsj is het ene moment een vijand van de revolutie, het andere moment niet meer. Zijn werk kan opeens burgerlijk en anti-communistisch zijn. En zo gaat het maar door. De wil van de eenling, Stalin, maakt uit wat wel en wat niet acceptabel is. En precies dat deed mij nadenken over politiek correcte mensen. Zij leggen hun wil op aan anderen, taboeïseren, herschrijven de geschiedenis. Het mechanisme is hetzelfde. De denkwijze ook. Als we zaken anders beschrijven dan zijn zij ook anders. Beter. Meer passend aan de huidige tijd. Dus herschrijven we de geschiedenis.

Die zelfoverschatting en tegelijkertijd tijd ook het grenzeloze narcisme zijn schadelijk voor een goed werkende open samenleving. Wat is het alternatief?

Ten eerste herschrijf je de geschiedenis niet, je kunt haar opnieuw interpreteren met de kennis van nu. Slavernij is afschuwelijk. En om dat te weten moet je de geschiedenis met rust laten. Ten tweede is de waarheid niet te claimen. Door wie dan ook. En ook als je harder schreeuwt heb je niet meer gelijk. Heb deemoed en historisch besef. Ten derde is wat rest het gesprek met elkaar. Geen stellingen innemen. De ander, ook zijn gedachten respecteren en erover praten. Alles mogen en kunnen zeggen. Met argumenten. Ten vierde kun je ook nog altijd naar jezelf kijken in de spiegel en met ironie om jezelf grijnzen. Wie lacht niet die de mens beziet?

Politiek correct gedrag is van alle tijden en nooit constructief. Het is ook niet links of rechts. Het komt overal voor. En altijd verkeerd.