Door slimme mensen wordt nagedacht over slimme buurten. Gegeven alle klimaatdoelstellingen en het opraken van fossiele brandstoffen is het maken van smart grids super belangrijk. Een smart grid is een slimme manier om energievoorziening zo efficiënt mogelijk te regelen in een buurt of een wijk. Het idee om energievoorziening en -verbruik neutraal te maken, wijken worden daarmee zelfvoorzienend, is een enorme sprong voorwaarts.

Tegelijkertijd zien we het aantal devices dat energie vraagt toenemen en is er de langverwachte komst van IoT: the Internet of Things. Daarmee wordt de situatie bedoeld waar het aandeel van computers, phones etc op internet lager is dan allerlei andere (meer huiselijke) toepassingen. Dat laatste is momenteel vooral een grote belofte maar verder is het nog niet heel veel. Zeker, de thermostaat is connected en de verlichting in huis is op afstand te bedienen maar heel veel meer is het nog niet. Het zijn vooral verhalen over wat allemaal mogelijk wordt maar momenteel zijn het vooral zakelijke toepassingen. Het internet der dingen is er nog niet voor de gewone consument.

Dat wil niet zeggen dat het er niet komt. Het komt er zeker wel. Mijn idee is dat de introductie verloopt via de smartphone waarop allerlei apps het mogelijk gaan maken allerlei dingen in huis te scannen. Bijvoorbeeld dat je een connected koelkast hebt die aangeeft aan jou wanneer er iets op dreigt te raken. Het wordt toegevoegd aan je boodschappenlijstje en je bestelt automatisch online. Zo heb je nog steeds controle. Next step is de zelfbestellende koelkast. Ook die gaat er komen. Eerst willen we zelf grip hebben op wat gebeurt. Ik snap dat ook: technologie is nieuw, features zijn nieuw en de gemiddelde mens houdt niet van nieuw. Gaat dus nog even duren. Als het er is dan stijgt ook weer de energievraag en moet er dus een aanpassing komen in het smart grid.

Maar mensen maken de wereld. Niet apparaten. En hoezeer de robotisering ook wordt toegejuicht, de mens is nog altijd de overtreffende trap van wat en wie dan ook. Mensen die wonen in buurten, in echte huizen, met echte wensen, verlangens en angsten. Mensen die kijken naar een wereld die snel verandert. En niet alleen technologisch maar ook sociaal en economisch. In de afgelopen decennia zijn allerlei zekerheden verdwenen. De verzorgingsstaat is een participatiesamenleving geworden waarin ieder voor zichzelf moet zorgen en – als het meezit – voor elkaar. Waar eens het maatschappelijk middenveld en overheid zorg droegen voor mensen in mindere omstandigheden, ligt dat nu bij de mensen zelf. En dat is af en toe knap lastig.

Wat nu als je technologie en de mens ook sociaal dichter bij elkaar brengt. Ik bedoel dan niet alle social media waarmee iedereen met iedereen in contact staat. Heel eerlijk, als ik zie wat er met bijvoorbeeld buurtwhatsappgroepen gebeurt dan is dat hilarisch. Zo dichtbij en zo volgelopen met allerlei niet ter zake doende info. Ooit bedoeld om een buurt bij elkaar te brengen in nood, is het verworden tot het online gebabbel rond de virtuele dorpspomp. Het werkt niet meer.

Wat wél de toekomst heeft, is het aanvullen van een smart grid met de idee van een social grid. Een door technologie ondersteund netwerk van buren, bekenden, vrienden, familie dat pas dán in het leven wordt geroepen als er echt iets is. Dat betekent dat technologie alert is op allerlei noodsituaties en pas als er zo’n situatie is – door de technologie vast te stellen – ontstaat er een actief social grid. Een netwerk van mensen in een buurt dat pas actief wordt als het noodzakelijk is. Een social grid kan geactiveerd worden vanuit duidelijke noodsituaties: brand, inbraak, gaslekkage, wateroverlast. Als vervolg daarop kan het worden geactiveerd voor bijvoorbeeld bejaarden, hulpbehoevenden et cetera. Het begint simpel met een paar deelnemers die bij echte nood in beweging worden gebracht door middel van technologie. De volgende stap is een actieve buurt als mensen in nood zijn, op welke manier ook.

Een social grid wordt momenteel al mogelijk gemaakt door het gebruik van connected devices. Als een rookmelder kan worden aangesloten op internet heb je al een heel simpele mogelijkheid tot een smart grid. Wat moet gebeuren is dat er slimme technologie aan moet worden toegevoegd plus de menselijke component.

Als mensen weten dat er op de achtergrond een stil netwerk is, dat actief wordt als het nodig is dan geeft dat rust. Dat netwerk was ooit geregeld in de maatschappij. Van overheid tot aan de kerk, er werd voor mensen gezorgd als het nodig was. De technologie stelt mensen nu in staat er voor elkaar te zijn als het moet zonder dat je allerlei contacten met elkaar hoeft te onderhouden. Ook al spreek je een buurman maanden niet, als er echt iets aan de hand is bij hem krijg jij een notificatie. Niet alleen jij overigens, maar zijn hele persoonlijke netwerk. Op een sociale en mooie manier zijn anderen bij jou betrokken. Menselijke maat door technologie ondersteund.

Dit social grid bestaat al in een aantal wijken in Amsterdam en wordt nu opgebouwd in Rotterdam. Waar het internet der dingen nog vooral toekomstmuziek is, is het social grid al realiteit.