Auteur Archief: Dick Koopman

Privé-geloof

08 woensdag jun 2016

Posted by in religie

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , ,

Geloof heeft alleen een plek achter de voordeur. Geloof is privé en moet privé blijven.

Laat me uitleggen waarom. We gaan even terug in de tijd.

Boeken zijn volgeschreven over secularisatie in de westerse wereld. Het einde van het geloof. Ontzuiling. Kerken liepen leeg. Ach, het waren jaren waarin ik tijdens mijn studie analyses las dat die tijd nooit meer terug zou komen. Die tijd waarin mensen zekerheid en structuur vonden in eigen kring, in hun eigen geloof. God was verdwenen uit Nederland, niet alleen uit Jorwerd.

Het ging toen overigens over het einde van alle ideologieën. Daniel Bell schreef erover. Francis Fukuyama had het over het einde van de geschiedenis. Het zou allemaal anders worden, als een onafwendbare vervolgstap in de geschiedenis. Postmodernisten hadden het over het einde van alle grote verhalen. Of die nu politiek of religieus gemotiveerd waren. We betraden een wereld waarin individuen zich zouden ontwikkelen los van alle ideologieën. Dat leek ook zo te gaan trouwens. Individualisering nam toe, sociale verbanden werden losser. Kerken liepen leeg. Mensen keerden zich af van gevestigde instituties. Niet alleen religieus overigens. Ook politieke partijen kregen te maken met leegloop. En nog steeds is dat zo. Het leek en lijkt erop dat mensen genoeg hebben aan zichzelf.

Dit proces ging gepaard met een heel belangrijke ontwikkeling. Niet alleen was er sprake van ontkerkelijking, maar het geloof trok zich ook terug uit het publieke domein. Dat wil zeggen dat het geloof steeds minder een rol is gaan spelen in het openbare leven. Zeker, in Limburg speelt de RK kerk nog steeds een rol in de openbare ruimte. En ja, in de Biblebelt zijn er dorpen die op zondag gesloten zijn. Het zijn uitzonderingen.

Maar zie. We leven nu en in alle discussies is het geloof weer terug van weggeweest.  Religie vult alle media, alle sociale kanalen en heel veel discussies. Voor- en tegenstanders vallen over elkaar heen. Soms met redelijke discussies, veel vaker met gescheld en onderbuikargumenten. Met confrontatie. Het schijnt er bij te horen. Hoe dan ook: geloof is weer terug in het publieke domein en ik vind dat een enorme teruggang in de tijd.

Als het geloof namelijk terug is in het publieke domein, in de openbare ruimte, dan bemoeit het geloof zich weer met mij. Gelovigen zullen proberen hun waarden en normen een belangrijke plek te geven in de wereld. Geloof gaat de strijd aan met de Grondwet, met de wet, met mijn overtuigingen, met mijn geschiedenis, met wie ik wil zijn. En dat wil ik niet. Dat moet niemand willen.

Ik heb geen enkele moeite om in de beslotenheid van mijn vriendenkring te praten over geloof als er naar wordt gevraagd. Ongevraagd zal ik er nooit over beginnen. Ik heb er ook geen enkele moeite mee dat mensen hun geloof vieren in hun privéleven. Met elkaar, met vrienden, met geloofsgenoten. Waar ik moeite mee heb is een vermenging van geloof met de samenleving in het algemeen.

Ik pleit dan ook voor een Nederlandse vorm van Laïcité, de absolute scheiding tussen kerk en staat. Extreem doorgevoerd. Wat betekent dat iedere uiting in het publieke domein wordt teruggedrongen. Dat de staat geen enkele religie steunt of bevoorrecht. Dat religie een totale privé-aangelegenheid is. Dat er totale vrijheid van godsdienst is. En tegelijkertijd dat de openbaarheid van het leven wordt gevrijwaard van religie.

De algemene trend is immers al sinds decennia dat mensen mogen geloven wat zij willen zolang je het maar voor jezelf houdt. Dat je anderen er niet mee lastig valt en dat je vooral ook geen missiedrang hebt. Geloof: wees er blij mee en val er niemand mee lastig.

Daarnaast heb ik ook altijd medelijden met hen die samenvallen met hun geloof. Die hun identiteit, ook hun sociale identiteit, ontlenen aan hun geloof. Het duidt op een totaal gebrek aan eigenwaarde en uniciteit. Maar als je dat nou per sé wilt, doe dat thuis. Laat mij en allen die er niets mee te maken willen hebben met rust.

Leve de seculiere samenleving.

 

 

 

 

 

De Verenigde Staten van Europa

29 zondag mei 2016

Posted by in Europa

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , , , , , ,

Groter is beter. Groot betekent kunnen combineren van kennis, talent, macht, mensen, cultuur. Groot betekent dat je in een wereld die open is een betere plek kunt creëren voor je land. Groot betekent ook dat je je kleiner voelt in je eigen land, dat je het gevoel hebt dat de ellende van buiten komt, gewoon zomaar over je heen. Zonder dat je erom hebt gevraagd.

Ik ben voor de VSE: de Verenigde Staten van Europa. Groot.

Er leven illusies in de verschillende landen in Europa. Zo is er de illusie dat je de buitenwereld tegen kunt houden door meer soevereiniteit op te eisen. Kijk naar het referendum over een eventuele Brexit. Daar gaat het over de eigenheid van de Britten en het buiten de deur houden van Europa. Ook al stemt men voor een Brexit, de buitenwereld gaat nooit meer weg. We leven in een open samenleving waar geen muur, met een slot op de deur, omheen kan.

Er is de illusie dat een land economisch zelfstandig kan zijn. Dat is onmogelijk, tenzij je collectief wilt vervallen in grote eentonige armoede. Andere landen zullen minder investeren. De export en import van producten zal teruglopen. Geen land in Europa is zelfvoorzienend en dus zal ieder aanbod verschralen. Winkels raken leeg. Mensen gaan voelen wat hun keuze betekent.

Er is de illusie dat je per land een eigen normen en waardensysteem kunt ophouden. Dat je je terug kunt trekken op eigen bodem en dat er dan een eenvoudige en eenvormige cultuur bestaat waarin we alle waarden en normen met elkaar delen. Die wereld heeft nooit bestaan en waarden en normen houden zich niet aan grenzen. Media maken dat de wereld toegankelijk wordt en binnendringt.

Het is niet anders. De wereld waar menigeen naar terugverlangt heeft nooit bestaan. Wel was er een sterk verzuilde samenleving waarin mensen in ieder hun eigen kring vreedzaam langs elkaar heen konden leven. Die samenleving bestond doordat een aantal zaken centraal en voor iedereen gelijk geregeld waren.

Er was scholing voor iedereen, huisvesting, dienstplicht (waar je leerde om te gaan met andersdenkenden), politieke consensus over een aantal ideologische zaken (zoals de AOW), de Verzorgingsstaat.

Wat ik voor ogen heb bij een Verenigde Staten van Europa is een verzuild Europa. Alle landen hebben hun eigen tradities en gewoonten. De inwoners voelen zich op de een of andere manier met elkaar verbonden, al was het maar door taal. Alle zaken die niet centraal hoeven worden geregeld, niet groot hoeven zijn, worden per land geregeld.

Wat centraal wordt geregeld moet groot zijn omdat het anders niet eens werkt in deze wereld. Defensie, economie, immigratiepolitiek zijn de belangrijkste.

Een Europese defensie. Niet meer per land, maar één defensie. Het is ook een illusie te denken dat Europa dat niet nodig heeft. Dat er alleen een vredesmacht per land nodig is. Het is lief gedacht maar het gaat voorbij aan het feit dat de wereld niet lief is. Dat oorlogen ontstaan uit kleine dingen. Gemaakt door bijvoorbeeld een leider die zich gekwetst voelt. Uit onverwachte hoek. Om dat te beantwoorden heb je meer nodig dan twaalf gehuurde tanks. Daar moet macht tegenover staan. Niet per land, centraal.

De economie. De enige manier waarop de landen in Europa de strijd met de rest van de wereld aankunnen is gezamenlijk. Dat er verschil is in de economische kracht van Noord en Zuid Europa is en blijft een gegeven. Er is ook verschil tussen de Randstad en Limburg of Zuid-Oost Groningen, maar dat hebben we geaccepteerd. De landen rond de Middellandse Zee zijn het Limburg van Europa. Prachtig, heerlijke gastvrijheid, lekker klimaat, goed eten, maar er moet geld bij. Accepteer het maar.

Immigratiepolitiek. Zoals het nu is geregeld, cynisme ten top, is niet houdbaar. Een deal met Turkije zorgt ervoor dat Italië nu een grote instroom krijgt. Europa is een waterbed. Het enige dat helpt is een gemeenschappelijke aanpak. Duidelijk zijn in toelatingseisen, die ook eisen en vervolgens binnen een week mensen duidelijkheid geven over hun toekomst. Als die niet in Europa ligt, volgens de Europeanen, dan niet. Dat wordt je niet toegelaten. Anders wel en dan is er per land een quotum. Doorreizen kan niet en je wordt toegewezen aan een land. Dat land weet dan waar het aan toe is. Jij als vluchteling ook. Dit is je nieuwe thuis en zorg ervoor dat je er onderdeel van wordt.

Het klinkt simpel maar is het niet. Niets is simpel in dit leven. Ik ben er wel van overtuigd dat het de moeite waard is. Europa heeft namelijk veel gemeen. Er is een gemeenschappelijke culturele achtergrond. Gedeeld worden ook de vrijheden die we zo gewend zijn, en waarvan we denken dat ze vanzelfsprekend zijn. Meningsuiting, vorming, scholing, mogen vinden wat je vindt, mogen geloven wat je wilt, helemaal niets geloven, muziek maken als je dat wilt, dansen omdat dat kan, lezen omdat er gelezen kan worden. Kortom, heel veel waar in grote delen van de wereld straf op staat. Als we ons dat beseffen dan is er een kans dat we dat ook willen verdedigen. Niet per land, dat gaat namelijk niets worden, maar gezamenlijk.

De EU is hierbij aan zet. Landen met rust laten als het niet gaat over kerntaken. Kerntaken goed organiseren en verantwoording afleggen aan de bevolking van Europa.

Het zal niet snel gaan maar wat mij betreft komen de VS van E er.

Nationalisme is de dood in de pot.

Aandacht: schaars én goedkoop

20 vrijdag mei 2016

Posted by in leven

≈ 1 reactie

Tags

, , , , ,

Ieder boek, ieder artikel over commercie en marketing begint met de opmerking dat de mens per dag gemiddeld 10.000 commerciële uitingen ziet. Of 50.000, of minder. Hangt af van de schrijver en echt belangrijk is het niet want onverifieerbaar. Waar het om gaat is ook altijd hoe je in die wereld van overprikkeling als bedrijf kunt opvallen. Met mijn eigen bedrijf is het niet anders: je moet opvallen om klanten te krijgen. Opvallen is namelijk aandacht krijgen en aandacht leidt tot kopen. Dat is zo ongeveer de denktrant.

De wereld dringt zich aan de mens op en er is geen ontsnappen aan. Of toch?

Een alledaagse dag begint met wakker worden en daarna ontbijten. Dat doe je met producten die je kent, producten die je in je keuze bevestigen. Wat goed dat je mijn yoghurt eet want er zit nu nog meer calcium in. De zwarte bessen zitten vol vrije radicalen en die maken je gelukkig en gezond. De krant of je favoriete nieuwssite schreeuwen je niet alleen het nieuws toe, maar ook allerlei commerciële boodschappen. Banners, pop-ups et cetera. En dan ben je nog maar een half uur op weg. Kun je nagaan hoe de rest van de dag eruit gaat zien. Iedere dag opnieuw, je leven lang.

En over de wereld heb je niets te zeggen. Over jezelf wel. Hoe kun je in die wereld zorgen dat je met meer aandacht leeft en dat je in die tsunami van informatie zelf het heft in handen houdt?

Aandacht hebben is moeilijk. De neiging om meer tegelijkertijd te willen doen, zien, ervaren is altijd aanwezig. Aandacht hebben is een oefening in zelfbeheersing. Aandacht hebben is allereerst stil worden in jezelf. Proberen alle gedachten stop te zetten. Alle oordelen. Dat is moeilijk maar doenbaar.

Benedictus schrijft dat als je iets doet, je dat moet doen met een opgaan in het moment. Als je in de tuin werkt moet je ervoor zorgen dat je ook volkomen in de tuin werkt en niet al met je gedachten bij het middaggebed zijn. Dat vraagt dat je vooraf weet wat je gaat doen en waarom en dat je je daaraan volkomen overgeeft. Omdat je dat ook zelf gekozen hebt.

Voorbeeld. Mijn dagen begin ik altijd met datgene waar ik het meest tegenop zie. Waar ik het minst zin in heb. Dat kan een telefoontje zijn, een gesprek dat moeilijk is. Ik bereid me in de auto daarop voor en als ik op mijn werk ben ga ik dat als eerste doen. Vanaf dat moment is het weg uit mijn systeem. De dingen daarna zijn lichter doordat het zware achter me ligt. Alle andere taken doe ik met dezelfde aandacht. Als ik mijn mail doe heeft dat altijd een begintijd en een eindtijd. Tussen die twee doe ik mijn mail. Daarbuiten niet. Als ik een gesprek heb ligt mijn mobiel omgekeerd en stil op tafel. Ik heb me op dat gesprek een kwartier voorbereid, bedenkend waar het over gaat, wat mijn positie is, welke uitkomsten mogelijk of wenselijk zijn et cetera. Door mijn tijd in compartimenten op te delen kan ik met volledige aandacht aanwezig zijn.

Dat kan altijd. Privé kun je dit ook. Als je eet met elkaar doe dan alleen dat. Geen tv aan op de achtergrond, geen mobieltjes, niet snel even toch appen. Wees met elkaar. Heb aandacht. Eet dus niet even snel op de bank.

En nu de stap naar buiten. Als je de straat opgaat kun je je voornemen dat te doen als bijvoorbeeld toerist. Kijk anders naar gevels, naar straten, naar mensen. Stel je voor dat je vreemdeling bent in je eigen stad. Kijk ook zo naar alle reclames bijvoorbeeld. Zie wat ze met je doen, wat jij wilt wat ze met je doen. Richt je aandacht alleen op datgene wat jij wilt. Je zult zien dat de wereld groter, rijker en verrassender is dan je denkt. En als je ondergedompeld wilt worden in de drukte die de wereld is, doe dat dan ook met voorbedachte rade. Geniet van de herrie en de veelheid.

De kunst van aandacht is het uitschakelen van alle prikkels die je niet wilt en je volledig te richten op dat wat je wel wilt.

Aandacht is schaars én goedkoop. Een vreemde combinatie.

Weg met 4 Mei

03 dinsdag mei 2016

Posted by in mensbeeld

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , , ,

Net uit bed zag ik een tweet van iemand die tegen dodenherdenking op 4 Mei is omdat het hier pure hypocrisie betreft. Ik stopte met lezen, haalde diep adem en retweette met mijn tekst: “Leve de totale leeghoofdigheid. Fijn om dom te zijn.”

Daarop kreeg ik van iemand een antwoord dat het hier maar een mening betreft. ‘Maar een mening’ bestaat niet volgens mij. Iedereen die een mening uit, tracht daarmee de wereld te veranderen, te beïnvloeden. Als dat niet het doel is kun je net zo goed je mond houden.

De initiatiefneemster wil dus iets veranderen in de wereld. Niet alleen moeten we onze doden herdenken zoals we dat al decennia doen, maar eigenlijk alle doden. Het moet ook allemaal minder Eurocentrisch, want Europa is maar een deel van de wereld. En er vallen bommen wat heel erg is. En er lopen nazi’s door onze straten. Zij wil ook haar voorouders herdenken.

Het is waar. Er vallen veel te veel doden in deze wereld vanwege allerlei verkeerde redenen. Er is overal geweld tegen onschuldige mensen, ook dat is waar. Het zijn niet alleen witte mensen die zijn omgekomen (zeker ook niet in WOII), ook dat is zo. En Europa is maar een deel van de wereld, niet de gehele wereld.

Het is toevallig, en het was toeval, wel het deel van de wereld waar ik geboren ben. Net zoals ik toevallig in Nederland geboren ben. En wat ben ik daar blij mee. Ik woon in een land waar ik me vrij voel, waar ik kan zeggen wat ik wil, waar ik me ongegeneerd kan uiten. Een land met een democratisch systeem waarvan Churchill ooit terecht zei dat het het minst slechte systeem denkbaar is. Een land ook waar je zomaar tegen herdenken op de 4de Mei kunt zijn.

Maar ik niet.

Los van het feit dat de initiatiefneemster allerlei zaken door elkaar haalt en vervolgens op een hoop veegt, wat mag, maar niet getuigt van goed doordenken van je standpunt. Los daarvan is het goed om te blijven herdenken wat we doen. Waarom?

Omdat men vergeten schijnt te zijn dat die gemakkelijke luxe die we hier ervaren ook dankzij die gevallenen tot stand is gekomen. We kunnen zeggen wat we willen omdat er mensen voor zijn gestorven in een oorlog die anders had kunnen aflopen.

Het is als met inenten tegen polio. Daarvan vergeet ook iedereen dat het ooit een grote ziekte was en dat die weg is dankzij inenten. Dan kan zomaar de mening ontstaan dat je niet meer hoeft in te enten omdat die ziekte weg is. Omdraaien van oorzakelijkheid.

Nu zeggen dat je tegen 4 Mei bent omdat je ook nog wat, ook relevante, issues te bespreken hebt getuigt van slechte smaak. Je keert je dan af van de reden van het herdenken. We herdenken juist zodat rechts kan demonstreren in onze straten, en links, en iedereen. En als je issues te bespreken hebt doe dat, ook al valt de hele wereld over je heen. In die zin reageerde ook ik verkeerd op twitter. Ik had moeten zeggen:

‘Wat een onzin, maar ik zal je verdedigen zodat je iedere onzin kunt uiten.’

En daarna gaan we praten. Over geschiedenis, kennis van zaken, hoofd- en bijzaken, emoties en rede. En verder zal ik weer met een brok in mijn keel op 4 Mei twee minuten stil zijn. Zoals ik dat altijd doe. En zal blijven doen.

Dus zomaar een mening bestaat niet.

 

Het leven in België, na de aanslagen

25 maandag apr 2016

Posted by in Europa

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , ,

2016-04-23 18.45.48Sint Truiden, niet echt een stad waar je snel terechtkomt. Ergens in de buurt van Hasselt en Leuven. Wegen leiden je er langs en de afslag laat je rechts liggen. Tenzij je er moet zijn. Ik moet er zijn. Ik ben dus in Sint Truiden. De eerste korte keer kon het me niet bekoren. Het was niet al te best weer en al snel zat ik in de auto naar Maastricht. Waar ik me altijd thuis voel.

Deze keer ben ik er wat langer en heb ik de kans de stad goed te verkennen. En ik moet zeggen: dit is een leuke stad. Een zoals – hoewel veel kleiner – Lille. Ook zo’n verborgen schoonheid, waar je snel langs rijdt op weg naar het zuiden.

Afijn, Sint Truiden dus.

Een appartement dat prima is op 200 meter van de Grote Markt met prachtige gebouwen. Volop cafés zodat ik iedere dag wel een paar keer op café ga. De beste garnalenkroketjes, goed bier (Karmeliet Tripel) bij een café zoals je ze in België tegenkomt. Iedereen zit er, jong en oud, arm en rijk. De sfeer is prima, gemoedelijk.

De lokale Carrefour waar ze je de tweede keer al herkennen, en naar je lachen omdat ze de eerste keer één fles wijn ook wel wat weinig vonden. Waar ze echt van alles verkopen behalve verse melk. Want dat drinkt men hier niet.

Een appartement ook zonder WiFi, zodat de rust gedwongen op je neerdaalt en je gaat lezen en denken en stil wordt.

België zoals we het ons altijd voorstellen.

Op Zaterdagavond ga ik met mijn zoon naar de frituur op de Houtmarkt. Het is stil en de uitbater is een kleine gedrongen man met een snor, bril en een vriendelijke blik. Ik bestel friet, frikandellen, een kroket en voor mezelf een Cervela uit de frituur met mosterd. Een echte delicatesse. Op TV is net het journaal. Er wordt weer aandacht geschonken aan de aanslagen in Brussel en op Zaventem. De frietman kijkt zuchtend naar me en begint te praten.

Dat België voorop wil lopen in de wereld met het ondersteunen van de NAVO. Met het leveren van vliegtuigen en het bombarderen van targets. Dat België dat nooit had moeten doen omdat België genoeg aan zichzelf heeft. Dat zelfs Cervela’s verschillend worden gegeten in Vlaanderen en Wallonië, dus waarom zou men zich mengen in het buitenland.

De man trekt berustend zijn schouders op en zegt dat er nog veel meer gaat komen. In België maar ook in Nederland en andere landen. In heel Europa. Dat er geen einde aan zal komen omdat zij met meer zijn en je niet iedereen altijd kunt controleren. Dat dat nou eenmaal zo is.

Ik reken af, groet hem en we lopen naar buiten met een tas gefrituurd voedsel.

Tot de dag dat het misgaat kunnen we terecht bij de frietkot op de Houtmarkt, denk ik. En dat voelt best geruststellend aan.

België na de aanslagen.

Het einde van Blokker

20 woensdag apr 2016

Posted by in Retail

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

a7c97d70da399230e0951416f048ba59-1486542792

 

Heel veel jaren geleden liep ik in Bastogne, thuisbasis van Bistro Leo. Het regende, het was herfst en vroeg donker. En daar in de Rue du Sablon dook opeens het logo van Blokker op. Blokker! In België! Ik zocht de warmte op van de winkel en keek mijn ogen uit.

Blokker Bastogne was een exacte kopie van iedere Blokker in iedere Nederlandse stad en dorp. Hetzelfde oranje en bruin, hetzelfde tapijt, hetzelfde assortiment. Let wel: dit was in 1993.

23 Jaar later ziet Blokker er nog net zo uit. Iedere kenner zal me vertellen dat dat niet waar is, maar ik ben een doodgewone klant en geen kenner. Als ik Blokker binnenloop in mijn dorp dan is mijn ervaring geen andere dan die van 23 jaar geleden. Oranje en bruin. Een niet duidelijk gedefinieerd assortiment. Van goedkope rommel bij de ingang tot aan merklampen, van spul uit China tot aan Brabantia. Volkomen onduidelijk.

Ook de mix van winkels binnen de Holding is lastig. Blokker concurreert in mijn dorp met Xenos en Cook&Co. Het idee daarachter is dat je beter concurrentie binnen je holding kan hebben dan daarbuiten. Komt er in ieder geval geld binnen. Ook dat verandert. Het vloeroppervlak van de Xenos is inmiddels gehalveerd. De bovenetage is gesloten. En er is meer.

Deze week las ik in de krant dat Blokker Holding alle Cook&Co filialen gaat sluiten. Een grote ingreep, zoals er meer verandert binnen de Holding en Blokker. Sluiten van retail is altijd een voorbode van totale neergang. Zo’n ingreep gaat altijd gepaard met een opmerking over nieuwe positionering en het versterken van de website. Nu ook. Het zijn bezwerende teksten. Mythisch denken. Het zijn achterhoedegevechten. De Cook&Co in mijn dorp denkt niet in termen van klantoplossingen. Ook nooit gedaan. Wel een miniatuur fonduesetje verkopen maar niet de bijpassende chocolade bijvoorbeeld. Gedwongen worden ook nog naar een andere winkel te moeten. Dat is niet handig.

Blokker zelf heeft last van andere zaken. De helft van het assortiment kan ik ook bij Action kopen voor een fractie van de prijs. Waar Action verrast met iedere week 100 nieuwe producten word ik bij Blokker nooit verrast. Hetzelfde assortiment, al jaren.

Binnen twee jaar is Blokker uit het straatbeeld verdwenen. Dat is mijn schatting. In een wereld waar mensen van duidelijkheid houden, waar struinen in een winkel alleen leuk is als je verrast wordt, waar ieder product online te koop is, gaat Blokker het niet redden. Retail is niet ten dode opgeschreven. Wat wel verdwijnt zijn winkels met een erfenis van decennia, waar de tijd stil lijkt te staan. Winkels waarvan de eigenaar niet doorheeft dat de grote wereld snel verandert. Waarvan de eigenaar, families, zo overtuigd is van de eigen ideeën dat het te laat is. Waar men het zoekt in kleine en vooral cosmetische aanpassingen.

Blokker gaat het niet redden.

Een ander bericht in de krant deze week: van V&D is deze week het aapjesorkest geveild voor €22.500.

Ik vraag me nu af wat het aapjesorkest is van Blokker?

Bernardus van Clairvaux en Nederland

17 zondag apr 2016

Posted by in filosofie

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , , , ,

(Een handleiding tot liefhebben)

Bernardus van Clairvaux leefde in de twaalfde eeuw n.C. Voor wie iets van hem wil opsnuiven zijn er voldoende plaatsen in Frankrijk waar dat kan. Zijn standbeeld in Vézelay, waar hij opriep tot de Tweede Kruistocht. De abdij in Citeaux waar je nu kunt overnachten in een geweldig hotel. De restanten van de abdij van Cluny, een dorp waar verder dan ook echt helemaal niets is.

Maar je kunt natuurlijk ook zijn werk nog steeds lezen. En dat is wat ik zo af en toe doe. Een mooi mystiek boekje met de titel “Een God om lief te hebben” (Uitgeverij Kok, Kampen, 1997) bijvoorbeeld.

Ik heb dit boekje gekocht in februari 1998 en heb het toen direct gelezen. Wat me opviel was de enorme toegankelijkheid van de tekst. Niks middeleeuws gedoe maar hedendaagse vraagstukken. Tenminste als je er doorheen leest. Ik zal er hier doorheen lezen. Niet omdat het om een actueel thema gaat maar wel omdat het onderwerp ons kan helpen in actuele discussies. En zoals bij al het moois op deze wereld, gaat het om de liefde.

Bernardus schrijft over de liefde voor God. En ergens in zijn tekst legt hij uit dat er verschillende graden van liefde voor God zijn. Het zijn er vier en iedere volgende is een overtreffende trap.

De eerste graad herkennen we meteen: de mens heeft zichzelf lief om zichzelf. Hier draait het om mensen die we allemaal herkennen. ’s Morgens na het ontwaken staan zij voor de spiegel en denken “ik heb het erg getroffen met mezelf”. Deze mensen kom je overal tegen, vaak ook op het werk. Narcistische mensen die zichzelf erg goed vinden. Volgens Bernardus is dit de meest rudimentaire, de simpelste vorm van liefde.

De tweede graad noemt Bernardus: de mens heeft God lief om zichzelf. Mijn uitleg, dus ook voor atheïsten en agnosten: je houdt van een ander om jezelf. Deze mensen kennen we ook, sterker nog, dit is wat iedereen wel eens doet. Denk aan de jongen die het mooiste meisje van de klas versiert zodat er tegen hem wordt opgekeken. En denk aan de materiële wereld waarin iemand de duurste auto koopt omdat hij dan meer voor vol wordt aangezien. Dit zijn mensen die de wereld om zich heen verzamelen om zelf beter te lijken. De ander is een instrument. Voldoet die niet meer, dan weg ermee.

De derde graad van liefde noemt hij: de mens heeft God lief om God. Dit is verliefdheid. Ook die herkennen we. Je verliest je totaal in de ander, alles wat die ander doet is goed, zelfs als het niet goed is. En niet alleen pubers hebben dit. Volwassenen die achter bijvoorbeeld een politiek leider aanlopen en alles goedpraten wat die doet. Ook dat hoort hiertoe. Je geeft je hersenen af bij de voordeur, inclusief kritisch vermogen en je gaat los in aanbidding. Bijvoorbeeld iemand krijgt een nieuwe liefde en wordt opeens veganist omdat die ander dat is. Zomaar, out of the blue. Maar omdat je jezelf verliest kom je nooit verder. Jouw lot is afhankelijk van die ander. De Beauvoir zou zo iemand een “relatief mens” noemen. Een mens die bestaat dankzij en door de ander.

Maar goed, er was nog een vierde graad. En die is zo mooi dat ik die niet voor mezelf wil houden. Bernardus noemt deze: de mens heeft zichzelf lief om God. Wat staat hier? Hier staat dat je jezelf meer liefhebt door en om de ander. In gewone taal: je verliest je niet in je partner maar zonder je partner ben je minder mens, minder jezelf. Juist de ander zorgt ervoor dat je nog meer jezelf kunt en mag en kan zijn. Dit is de mooiste graad. Hoger gaat Bernardus niet. Je wordt dus niet opeens ook veganist, zoals in het vorige voorbeeld, maar je denkt na over je eigen gewoonten. Je reflecteert op je eigen gedrag en overtuigingen. Door alles wat de ander is ga je opeens alles van jezelf anders en beter waarderen en zien.

Waarom is dit zo actueel?

Momenteel worden anderen, of ze nou een andere kleur hebben, een andere taal, een andere afkomst, massaal gezien als bedreiging voor de eigenheid van bijvoorbeeld Nederland. Een soort negatieve tweede graad. Ik kan anderen niet gebruiken voor mijn eigen voordeel, dus moet ze oprotten. Dat is eigenlijk naast egoïstisch ook enorm kinderlijk. Mijn idee is dat we na moeten denken over onze eigenheid doordat die anderen anders zijn. Opeens is er contrast. Onszelf leren waarderen door die ander en dán komen tot een conclusie. Pas dan. Na reflectie.

Gewoon, omdat nadenken zo lekker is.

Wakker worden in een land dat Nee zei

08 vrijdag apr 2016

Posted by in Europa

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , ,

De vermoeidheid van het feest der democratie eruit geslapen en dan wakker worden in een land dat Nee zei. Best apart. Het overkwam me de dag na het referendum.

Ik ben geen fan van referenda die gaan over complexe onderwerpen waar je ook nog eens niets over te zeggen hebt. Zoals het verdrag met de Oekraïne. Dat is complex, niemand heeft het gelezen. Dat is niet van ons, de EU gaat over het grootste deel ervan. En erger nu nog, het is aangegrepen om iets anders te bereiken. Namelijk de weerzin tegen Brussel een stem te geven.

In die zin is de uitslag een grote teleurstelling voor de initiatiefnemers. Nog geen 20% van alle stemgerechtigden heeft zijn protest laten horen. En dat terwijl de protestpartijen in de Tweede Kamer meer zetels in handen hebben dan die 20%. Het parlement, de vertegenwoordigende democratie, werkt dus beter en betrouwbaarder dan een referendum. Maar goed, iedere uitslag wordt uitgelegd ten eigen faveure. In die zin doet GeenPeil echt mee met de gevestigde politici. Snel geleerd en aangepast.

Referenda moeten gaan over zaken die we ten eerste kunnen begrijpen en -belangrijker- waar we ook effect op hebben. De aanleg van een weg. Een bestemmingsplan in je gemeente. Een heldere vraag over een helder onderwerp. Het Nee van woensdag, wat betekent dat nou in de praktijk? Wát moet de politiek nou precies met deze uitslag. Het moet anders, dat is duidelijk. Maat wát moet anders? Geen clou. Niemand trouwens.

Dit kan alleen maar op een deceptie uitlopen. Want het verdrag gaat door. Dat is zeker. Het zal iets worden aangepast, iets in de tekst of een ander dingetje. Meer niet. Dit referendum loopt uit op een nog grotere afstand tussen “Het Volk” en “De Politiek”. Want het volk zal roepen dat er weer niets mee is gebeurd. Dus de netto opbrengst negatief.

Althans zoals het nu zal gaan.

Hoe om te buigen naar een positieve opbrengst?

Als iets duidelijk is geworden de laatste jaren dan is het dat er een groeiende afkeer is van Brussel. Dat is niet gek. We hebben een premier die hier zegt dat hij niets zal toegeven in Brussel en vervolgens terugkomt en uitlegt wat hij heeft toegegeven. De politiek zegt voor de bühne dat we altijd voor Nederlandse belangen op zullen komen en vervolgens voelt dat anders aan. Geen cent meer naar Griekenland en vervolgens gaan de miljarden de grens over.

Dat leidt ertoe dat ten eerste de Nederlandse politiek de eigen geloofwaardigheid ondergraaft en ten tweede dat Brussel de boeman wordt.

Wat dan wel?

De politiek, het kabinet, de premier moet een aantal zaken duidelijk gaan maken. Helder vertellen. Eerlijk zijn. Dat Europa er is, dat de EU er is. Dat diezelfde EU heeft gezorgd voor een houdbare en groeiende welvaart. Voor het ontbreken van oorlog. Voor meer onderlinge handel. Voor open grenzen die handig zijn bij vakantie. Voor uitwisseling van studenten, van werknemers. Dat tegen de EU zijn getuigt van een totaal gebrek aan historische kennis. En vooral dat we daar blij over mogen zijn en nooit afstand van moeten nemen.

Dat ieder besluit dat genomen wordt gebaseerd is op twee uitgangspunten. Het eerste is dat Brussel bestaat dankzij alle nationale parlementen en landen. Als het Nederlandse parlement, democratisch gekozen, niet had ingestemd met alles dan zou Brussel Brussel niet zijn.

Het tweede uitgangspunt is dat alle besluiten altijd een compromis zijn. Altijd. Dat niemand ooit zijn hele zin krijgt. En dat als mensen dat niet willen dat zij dan eens moeten reflecteren op hun eigen leven dat barst van de compromissen. Dat het gewoon niet anders is.

Laat Rutte daar eens mee beginnen, dat scheelt een slok op een borrel. Daar hoef je het niet mee eens te zijn maar het is wel duidelijk. Ik denk dat het ontbreken van een visie, van een verhaal en het niet duidelijk zijn over simpele feiten ertoe leidt dat mensen zich in de maling genomen voelen. Dat is wat er gebeurd is met het referendum. Men heeft laten zien klaar te zijn met de huidige toestand.

En intussen is Nederland een land dat Nee zegt.

 

 

De onnozelheid van “nee” stemmers

01 vrijdag apr 2016

Posted by in referendum

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , , , ,

Over een paar dagen is er sprake van een heus referendum. Het gaat over het Associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Daar is veel over te zeggen maar dat ga ik hier niet doen.

Ik wil wel iets anders. Namelijk mijn totale verbazing uiten over de “nee” stemmers die we zeker komende week gaan hebben.

Ik snap veel van het sentiment. Dat we de EU niet nog verder willen uitbreiden bijvoorbeeld. Dat is prima want daar gaat dat verdrag dan ook niet over. Dat we niet door Brussel een oor willen worden aangenaaid. Ook te volgen, maar uiteindelijk zijn alle landen in Brussel de baas, is dit verdrag door alle parlementen (democratisch gekozen volksvertegenwoordigers) goedgekeurd na jaren van onderhandelen en is dit verdrag dus op democratische wijze tot stand gekomen. Met alle parlementaire en journalistieke controle die daarbij horen. Ik snap ook dat er onder de mensen huiver is voor een steeds groter wordende invloed van de buitenwereld in Nederland. Dat is nooit anders geweest overigens maar met de huidige media en veelheid van berichten komt het meer en sneller tot ons.

Daar gaat het me allemaal niet om! Als mensen nee willen stemmen hebben ze daar alle recht toe.

Maar dan. In de NRC van afgelopen week stond een interview met de bedenkers van dit referendum (‘Oekraïne kan ons niets schelen’). Daarin geven ze volmondig toe dat het hen helemaal niet gaat om dit verdrag. Dat ze alleen maar de EU ten gronde willen richten. Dat is het enige echte doel. Dat mag overigens ook nog eens van mij. Wat ik echter opmerkelijk vind is dat ze dit pas nu zeggen en niet direct.

Bedenk eens wat dit betekent. Een stel mensen, die overigens liever niet op de foto willen, gebruikt valse argumenten om hun eigen agenda te bereiken. Ze liegen dat het een lieve lust is. GeenPeil gaat daar ook nog eens in mee. Ook nog eens met argumenten die er met de haren worden bijgesleept. Hele volksstammen maken zich opeens druk over Oekraïne behalve de initiatiefnemers! Die interesseert het geen bal.

Wat betekent het wel? Dat hun particuliere opvatting die ze goed verborgen hielden de Nederlandse belastingbetaler een slordige €40 miljoen kost. Dat zij ervoor zorgen dat mensen denken het ergens mee eens te zijn, terwijl dat hen niets kan schelen. Dat zij voor hun particuliere opvatting mensen voor de gek houden. Wees dan stoer en regel een referendum met als stelling “Nederland moet uit de EU treden”. Dan weet iedereen waar ie aan toe is.

Nee stemmers geven hun zegen dus aan mensen van de pot en de ketel. Zij verwijten de politiek te liegen, niet duidelijk te zijn, het een te zeggen en het ander te doen. En wat doen zijzelf? Exact.

Mijn stemadvies? Ga stemmen wat je hart je ingeeft, maar zeik nooit over het feit dat je in de maling wordt genomen en daarom nee stemt.

Beste nee stemmer: je bént in de maling genomen! Maar niet door de EU.

Politiek correct rechts

24 donderdag mrt 2016

Posted by in Politiek correct

≈ Een reactie plaatsen

Tags

, , ,

Op Twitter (en soms ook op Facebook) zie ik alle scheldkanonnades aan me voorbij trekken, ook nu weer daags na de aanslagen in België. Vanmorgen werd het me opeens duidelijk: er is een nieuw politiek correct ontstaan in een paar jaar tijd. Een rechts politiek correct! Een rechtse meningenpolitie die wacht tot iemand iets zegt dat riekt naar nuance en dan vol op het orgel gaat.

Ooit, lang geleden, was de meningenpolitie links georiënteerd. De mensheid kon worden verdeeld in zielig en niet zielig. De zieligen waren menigvuldig en moesten beschermd worden. Tegen de wereld, tegen alles en iedereen en vooral tegen allerlei opmerkingen en gedachten. Zieligen waren hot. Je kon er je helemaal op botvieren.

In de loop van de laatste decennia zijn daar scheurtjes in gekomen. Niet alle zieligen blijken zielig te zijn. Sommigen zieligen blijken akelig gedrag te vertonen. En naïviteit is ook al geen goede leidsman in het leven. Kortom: de harde werkelijkheid is hier en daar wat grimmiger dan de links georiënteerden dachten. Deze mensen, die er overigens nog volop zijn bedoelen het goed. Niks mis mee. De werkelijkheid is weerbarstiger helaas.

Maar tijden zijn veranderd. Mensen die het op zich goed bedoelden, en daarin wellicht wat doorschoten werden Goedmensen genoemd. Een term waar je van denkt dat je er trots op kunt zijn, maar in de nieuwpraat van nu is dat een ernstige belediging. Een Goedmens is een naïeve linkse gek die ons hele land en alles wat we kennen op wil offeren aan, ja aan wat eigenlijk. Anyway: als je Goedmens wordt genoemd kun je beter dekking zoeken.

Je kunt ook beter dekking zoeken als je genuanceerd bent over de komst van een AZC in je gemeente. Als je vindt dat iedere vluchteling opgevangen moet worden maar dat dat in goed overleg moet. Of in beperkte mate in een kleine gemeenschap. Als je dus laat zien dat je iets van meerdere zijden kunt belichten. Berg je dan.

Je kunt ook beter dekking zoeken als je genuanceerd bent over de islamitische landgenoten. En bijvoorbeeld beweert dat niet iedereen fanatiek en gek is, dat ook daar genuanceerd naar kan worden gekeken.

Voor wie moet je dan dekking zoeken?

Voor de rechtse meningenpolitie!

Politiek correct is dat roepen wat als goed wordt ervaren door deze groep. En jazeker, dat kan worden afgedwongen door een twitterbombardement, scheldpartijen, verdachtmakingen et cetera. Door van alles wat een genuanceerd mens niet wil. De rol van politiek correcte mens is geheel overgenomen door rechts georiënteerde mensen. Er blijkt een ruim arsenaal van vrijwilligers te bestaan in ons land die bijvoorbeeld Twitter goed in de gaten houden om direct in te grijpen als er iets slechts wordt beweerd. Slecht in hun denken dan.

Ook op TV zie je ze voorbij komen. In ruime mate anderen met een andere mening beledigend, voor gek uitmakend, voor landverrader et cetera. En ook continu beweren dat de linkse omroepen geen enkele aandacht voor rechtse vaderlandslievende mensen hebben. En dat paradoxaal genoeg iedere avond uur na uur kunnen uitdragen.

Ik vind het boeiend dat zij die zo tekeer gaan tegen politiek correct gedrag zelf de nieuwe politieke correctheid afdwingen. Het is een Umwertung aller Werte. En ik vermoed dat zij het zelf niet eens door hebben dat zij dat doen en dat zij dat zijn.

Politiek correct rechts.