Ooit, lang geleden, liep mijn opa mee tijdens 1-mei-optochten. Trots lid van de SDAP was hij, betrokken bij het oprichten van de bond voor houtbewerkers. “Mijn bloed is rood en mijn hart zit links” zei hij altijd. Dat is lang geleden. Hij is al meer dan veertig jaar dood. Altijd gelovend in een betere wereld waarin de arbeider een prominentere plek zou krijgen.

Deze week las ik een interview met de voorzitter van de PvdA, de opvolger van de SDAP, Hans Spekman. Dat interview was een voorbeeld van hoe het allemaal niet moet. Als het al ging over de inhoud dan waren de antwoorden warrig, veel te algemeen en vooral niet inhoudelijk. Het standpunt van de PvdA bestaat uit het profileren tegen de VVD in. Coalitiepartners overigens.

Intussen is het niet eens meer interessant hoeveel zetels de PvdA volgens de peilingen nog heeft. Of het er nu dertien of negen zijn, het gaat om het snel afkalven van ooit een grote machtige partij. Wat gaat er mis? Wat gaat er ook weer mis in dat interview?

Allereerst het gebrek aan een verhaal. Waarom is er een PvdA, waar komt die partij vandaan en waarom is er toekomst? De wortels, zie mijn opa, zijn achterhaald. Er is geen arbeidersklasse meer. Er is wel een maatschappelijke klasse die de aansluiting heeft gemist bij alle ontwikkelingen. Mensen die al te lang niet meer meedoen in de wereld van betaald werk. Die onvoldoende geschoold zijn.

Er is echter ook een middenklasse, die groot is, die zich niet meer herkent in het zieligheidsdenken voor de minderbedeelden. De dubbeltjes zijn kwartjes geworden en hebben andere wensen en behoeften gekregen. Zoals voorspelbaarheid van bijvoorbeeld inkomen, voorspelbaarheid in belastingvoordeel voor hun hybride lease-auto, een zicht op en verhaal over een betere, duurzamer toekomst. Veiligheid in de buurt waar men woont. Geen afbraak van de zorg voor hun ouders of grootouders die ooit wel dubbeltjes waren. Goed onderwijs voor hun kinderen zodat ook zij het beter hebben.

Die grote middenklasse, burgers waar de sociaal democratie het nooit zo mee heeft op gehad, wil best verleid worden door een goed verhaal. In ieder geval door een verhaal dat niet alleen gaat over begrotingen of over procenten. Ik zie nu al Samsom voor me die vertelt hoe de koopkrachtplaatjes eruit gaan zien en hoe de zorg voor ouderen en bijstandsgerechtigden voor de poorten van de VVD-hel zijn weggehaald. Mensen geloven niet in koopkrachtplaatjes. The map is not the territory. Mensen geloven ook niet meer in machtsstrijd tussen partijen. Mensen willen verleid worden door een verhaal dat het hart raakt.

Dát ontbreekt bij de PvdA. Teveel gaat het over hoe regelingen werken, hoe het uitpakt voor groepen en wat er gewonnen is op andere partijen. Te vaak wordt ook gedacht dat beter moet worden uitgelegd aan het volk wat er gebeurt. Dat het daaraan ligt. Maar dat is het niet.

De voorzitter van de PvdA moet in enkele zinnen kunnen uitleggen wat zijn droom is. Op een manier die iedereen begrijpt maar vooral op een manier die mensen raakt. Durf weer verder te denken dan de kabinetsperiode, schets een beeld van over tien jaar. Aboutaleb doet dat. Je hoeft het niet met hem eens te zijn, maar hij heeft een toekomstperspectief dat krachtig is, helder, onderbouwd, een wenkend perspectief.

Kom weer met een wenkend perspectief. Als de PvdA het niet doet, dan doet een ander het wel. Durf te dromen en doe het hardop. In normale taal.

Richt je op de kwartjes.