De tel ben ik kwijt, maar het aantal dagen dat de formatie duurt is hoog. Heel hoog. Gevestigde partijen met decennia ervaring in ’s lands bestuur, die er niet uitkomen. Partijen ook die alle achterkamertjes van Den Haag en omstreken al vele malen hebben mogen bezoeken. Partijen die volgens sommigen deel uitmaken van het partijkartel.

Zou het?

Is het nou werkelijk zo dat partijen die zo ingebed zijn in dat partijkartel er zo lang over moeten doen om tot een akkoord te komen. Of is het een bewijs dat er van een kartel geen sprake is? Dat iedere partij gewoon macht wil organiseren op de punten die hij van belang vindt. En dat die partijen water bij sommige wijn doen om belangrijke punten binnen te halen?

Baudet doet me denken aan een nieuwe buurjongen in de straat die de anderen -die er al jaren wonen- ervan beticht hem buiten te sluiten. Een vriendjeskartel te hebben en elkaar letterlijk en figuurlijk de bal toespelen. Zo’n jongetje dat niet gewend is in de spiegel te kijken en na te denken over zichzelf als oorzaak van die buitensluiting. Beetje verwend en vooral jaloers.

Het partijkartel bestaat niet in die zin. Er bestaat wel iets anders dat ook nog eens te verklaren is.

Er is in Den Haag, maar ook op Provinciaal en Gemeentelijk niveau sprake van een groep mensen die alle ins & outs kennen van het politieke bedrijf. Er is inderdaad een politieke elite, waar Baudet overigens deel van uit is gaan maken, die weet hoe en met wie je een land bestuurt. Een elite die dat beter kan dan alle anderen die het niet kunnen. Zoals de elite van voetballers beter kunnen voetballen dan de rest. Daar zijn ze voor ingehuurd en daar worden ze voor gekozen. Eens in de zoveel jaar kiezen wij een Tweede Kamer met mensen die worden geacht goed op te komen voor onze belangen. En als ze dat niet doen dan stem je de volgende keer wat anders. Het bedrijven van die politiek hebben we gedelegeerd aan hen die er goed in moeten zijn. Dat is geen kartel, dat is een groep specialisten.

Daar kun je natuurlijk kritiek op hebben. Op hun plannen, de uitkomsten van een debat, de compromissen, het doen van beloften en die gewoonweg niet nakomen (“Met de VVD blijft de hypotheekrenteaftrek overeind!”), soms op hun dédain voor de burger et cetera. Sterker nog, die elite zit er namens jou en mij en dus moet men kritisch gevolgd worden. Daarom is er een sterke pers nodig met goede journalistiek, we hebben de media waarin we hen kunnen volgen, we kunnen lid worden van een partij, we hebben social media die directe info geven. Kortom: er is sprake van een groot scala aan middelen om de politiek te volgen. En na vier jaar kun je weer gaan stemmen en laten weten wat je ervan vindt.

Dit systeem is niet perfect maar toon mij een beter systeem en ik zal erover na gaan denken. Toon mij een systeem waar rust heerst en chaos uitblijft, waar politiek saai is en vooral niet opwindend. Waar mensen die weten hoe je de dingen doet proberen met elkaar een land te besturen zodat dat land er over honderd jaar nog steeds is. Waar men rekening houdt met elkaar. Waar geen echte armoede is, geen oorlog, geen schaarste van primaire middelen. Waar je gewoon kunt gaan stemmen. Ik denk dat alle voorbeelden in het westen zijn. En dat alle voorbeelden een vorm van vertegenwoordiging kennen via verkiezingen die in rust verlopen.

Ik kan wel tien dingen bedenken waardoor onze parlementaire democratie beter kan. Ik weet ook dat je niet moet experimenteren met de besturing van een land. Want de beschaving en rust vormen slechts een dun laagje, en daaronder borrelt het altijd. Dus veranderen doe je met heel kleine stapjes. Evolutie en geen revolutie. Met uitleg en overleg. Met begrip voor elkaars standpunten. Met luisteren en nooit met grote woorden en framing van je tegenstanders. Met blik op de gemeenschappelijke toekomst en niet met een wee soort nostalgie. Met rechte rug en een open geest. Met het recht van praten en de plicht tot denken. Met de kans je zin niet te krijgen en toch gewoon door te gaan. Uit karakter.

Democratie is niet voor angstige mensen.