Interessante ontwikkelingen in de luchtvaart. Ik las in mijn krant een artikel over de zogenaamde samenwerking tussen Air France en KLM. Over de stroefheid, over de Fransen, over dreigingen voor KLM en indirect voor Schiphol.

Waar gaat het nou eigenlijk allemaal om?

Franse piloten gaan staken omdat zij vinden dat het met KLM beter gaat dan met Air France en zij willen nu dat het evenwicht wordt hersteld. De Nederlandse politiek loopt uit en roept heel hard dat er nu iets moet gebeuren. Dát is nog eens interessant.

In de sociologie bestaat zoiets als “onbedoelde gevolgen van een bedoelde handeling”. Je doet iets -laten we zeggen dat je een vriend een heel groot cadeau geeft- en dat is goed bedoeld. Een van de gevolgen is dat een andere vriend zich enorm in de steek gelaten voelt en boos op je wordt. Dat had je niet bedoeld, maar het gebeurt toch.

De politiek wordt nu geconfronteerd met dit fenomeen. De staat heeft een heel klein belang in KLM nadat het verkocht is aan Air France. Het is verkocht om zo Schiphol sterker te maken, nog meer van belang dan nu. En om KLM -als Nederlandse trots- te versterken op wereldschaal. Maar het is verkocht! Dat wil zeggen dat Air France kan doen wat zij wil omdat KLM van haar is. Nu dreigt er iets te gebeuren, wat menigeen overigens voorzien heeft, en nu zijn de rapen gaar. Ja, ho eens even: dat hadden we niet bedoeld. Nee, precies. En toch gebeurt het. De nieuwe topman die volgende maand begint lijkt wel wat te voelen voor de eis van de piloten. Hij  Frans, de piloten Frans, KLM Frans dus waarom ook niet? De politiek zou er goed aan doen alle scenario’s te bekijken voordat men in een hoera appelvla stemming akkoord gaat met dingen.

Voorts is er zoiets als cultuur en ondernemingscultuur. De cultuur van Frankrijk wordt gekenmerkt door een sterke hiërarchie (de patron is de patron, of het nu de President is of de PDG van een bedrijf) en vanuit die hiërarchie is er maar één manier om je zin te krijgen. En grève, staken dus. Men zoekt de confrontatie op, omdat men nooit met elkaar aan tafel zit om er uit te komen. Nederlanders zijn daarin naïef, en denken dat een goed gesprek tot en oplossing leidt. Dat is niet zo. Niet in Frankrijk.

Dan is er nog het fenomeen van de hoge organisatiegraad in Frankrijk. Vakbonden zijn sterk en iedereen is wel aangesloten bij een groter geheel. Dat kan een vakbond zijn maar ook de winkeliersunie in een dorp. Samen sta je sterk. Dus treedt je samen op tegen de tegenstander. Wie dat ook is. De tegenstander wil wel altijd maar één ding: morrelen aan jouw verworven rechten.

En daarmee heb je nog een sterk punt in Frankrijk: met houdt erg van verworven rechten en iedereen die daar aan waagt te komen zal het bezuren. Que flexibiliteit scoort Frankrijk erg laag. Niet zo vreemd in een land waar 60% van de werkenden ambtenaar is en dus onderdeel van een inerte staat.

Den Haag had beter kunnen weten. Dit drama lijkt wel heel erg op wat er in de EU gebeurt. Nederland doet alles volgens afspraak, bezuinigt, is transparant, loopt voorop en krijgt dus de boel op orde. Frankrijk taalt, doet moeilijk, vraagt uitstel, heeft duizend redenen waarom er voor hen een uitzondering moet worden gemaakt enzovoort. Dát herhaalt zich nu op kleinere schaal.

Ik denk dat, omdat KLM van Air France is én goed draait het een kwestie van tijd is dat vanuit Parijs wordt bekeken hoe het succes naar Frankrijk kan worden gehaald. Zoals ieder bedrijf zou doen overigens. En als je daarmee je eigen piloten binnenboord houdt, des te beter. Het zijn de voortekenen van iets dat niet fraai gaat worden. Fransen zijn erg volhardend. Dat zal nu ook het geval zijn.

Overigens hou ik erg van Fransen en het Franse leven.