Met ‘in de Provence’ bedoel ik de Var, en nog preciezer het mooie dorpje Carcès. Al 22 jaar komen we hier en loop ik door het dorp. ‘s Morgens een wandeling naar de bakker, het café en daarna naar de kerk om een kaarsje op te steken.

Gedachteloos. Lijkt het.

Ik heb natuurlijk oog voor nieuwe en vertrokken winkeltjes, voor de mensen op het terras (zo heb ik de plaatselijke Steven Seagall al een tijdje niet gezien) en voor de mooie plekken. Het middeleeuwse dorp is prachtig. Duizend jaar oud is het. Ook de natuur is prachtig. De place Confluence waar de Caramy en de Argens bij elkaar komen.

Ook ben ik erachter gekomen dat de route die ik altijd volg een stukje is van de Route de Compostella, waarmee ik in 22 jaar zo’n kleine 1200 kilometer van die route heb gelopen.

Ik let op de namen van de straten: Foch (maarschalk), Fournery (schilder), Lone (stilstaand watertje) en de Rue de l’Horloge die inderdaad bij de klok aan het centrale pleintje uitkomt.

Parkeren doe ik ook al 22 jaar op dezelfde plek: de Place Respélido. Op de foto is die vanaf de zijkant gefotografeerd. Nauwelijks zichtbaar door het groen. Als er geen kermis, geen Grand Aïoli of geen markt is, kun je hier makkelijk parkeren. Tegenwoordig zijn er zelfs twee oplaadpunten. Het dorp gaat mee met de tijd.

Vanmorgen vroeg ik me af waar die naam vandaan komt. Ik dacht dat het een familienaam was of iets dergelijks. Nooit over nagedacht en nu opeens wel. En wat blijkt?

Respélido is provençaals voor opstanding, wedergeboorte! Wat mooi. Het is gebruikt door de dichter Frédéric Mistral (lo respelido pèr la restauracioun de la lengo naturalo e istourico dóu païs) bij de aanvaarding van zijn Nobelprijs in 1904. Mistral wilde de eigen taal weer een prominente plek geven in onderwijs, in het openbare leven et cetera. Dat is niet echt gebeurd.

Maar hier ben ik, en dat na 22 jaar. Ik kende Mistral al wel, probeer zelfs stukken provençaals te lezen als ik het tegen kom, maar dit heb ik niet eerder geweten. Er is natuurlijk oneindig veel dat ik (nog) niet weet. Sterker: ik weet meer niet dan wel.

Mijn advies is dus: goed om je heen kijken en je altijd afvragen wat iets betekent of waar het vandaan komt. Mag ook morgen of nog veel later. Als je het maar doet.

Overigens staat in het mooie dorpje Saint-Maximin-la-Sainte-Baume een buste van Mistral, bovenop een fontein. Symbolischer kan bijna niet.

Blijf vragen, vooral blijf jezelf bevragen.

We kennen ze allemaal: lege dorpen in Frankrijk. Je rijdt over een RN richting een stadje en je komt door een lange reeks Buffalo Grill’s, Kyabi’s, Leclercs enzovoort. Kilometers soms, aaneengeregen blokkendozen met enorme parkeerplaatsen er omheen.

Handig, denk je dan, alles bij elkaar. Tot je in het stadje zelf komt en er een leegte gaapt. Nauwelijks nog winkeltjes, misschien een met toeristenmeuk of een bakker. Als ook de bakker is vertrokken dan weet je dat je in een dood dorp bent aangekomen.

Ik zit nu ook in een leeglopend dorp, Val Thorens.

Normaliter zijn we hier zo’n zes weken eerder maar het is niet anders. We zijn er nu. Het sneeuwt al dagen onafgebroken. De pistes zijn goed begaanbaar en er zijn niet miljoenen skiërs aan het afdalen. Het is aangenaam rustig.

En als je dan hier rondloopt valt op dat er al heel veel dicht is. Zelfs de markt bestaat uit drie kraampjes. Ik praat met mensen hier en die zeggen allemaal hetzelfde: nog twee weken en dan is het gebeurd. Dan sluit het hier echt. Ik schat dat ongeveer 80-90% van alle mensen die hier werken import zijn. Het betekent dat over een maand dit dorp leeggelopen is.

Wat blijft is een aantal supermarktjes waar je vers brood kunt kopen en gewonen levensmiddelen. Veel mensen zullen hier niet achterblijven.

Ik kan me voorstellen dat in de zomer het weer wat drukker wordt met wandelaars enzo. Veel zullen het er niet zijn. Althans niet zoveel als wintersporters.

Hier in de bergen geen blokkedozen met grote winkels. Wel onderaan de bergen in Moutiers. Hier vooral dorpjes met een functie: accomoderen van wintersporters.

Voorbode van toenemde leegte: Dutch week. Dat is komende week en dan komen Frans Duits en alle B-schnabbelaars hier naartoe om nog een keer met een grote snik het seizoen uit te luiden.

En dan, na die emotionele oprisping, zal Val Thorens imploderen tot wat het eigenlijk is: een snelweg met hotels eraan.

Het is eind april, en terwijl ik dit schrijf lees ik een bericht over hagel in Nice. In april. Nu heb ik al veel meegemaakt in deze tijd, maar dit is best uitzonderlijk.

In de Provence zijn deze maanden (maart, april en mei) vaak nat. Ik herinner me de weken in mei in Carcès dat het dag in, dag uit regende. Groeizaam weer.

Waar ik nu ben is het niet echt groeizaam. Het sneeuwt al drie dagen. De laatste 24 uur zo’n 20 cm.

Waar ik ben? Val Thorens, op 2300 meter hoogte.

Toen we aankwamen was het prima weer. Het gezin plus aanhang ging ski’s en schoenen huren en de volgende ochtend om 9 uur ging iedereen de piste op. Vriendin van zoon in een klasje en de rest ging er vandoor. Ik niet. Ik ski niet. Wat geen enkel probleem is want wat is het lekker om in de kou rond te lopen. Te genieten van de sfeer, de kou en de geur van sneeuw. Ik kan het iedereen aanraden. Wintersport is mooi, ook als je niet meedoet. Ik heb hier al eens over geschreven.

Andere jaren waren we hier eerder, maar het is niet anders dan dit. Laat in het seizoen genieten van dit mooie land. Volgens de skiërs sneeuwt het teveel en te hard maar ze zijn wel de hele dag op pad.

Ik lees, ik ga naar de gym, ik ga het dorp in. Dat dorp is niet heel veel hier. Je bent er in een kwartier doorheen en waar ik normaal op een terras geniet van een glas wijn, gaat dat nu niet door. Het is 7° onder nul en het sneeuwt inderdaad de hele dag.

Doet er niet toe. De baguettes zijn weer top, de mensen zijn relaxed en vriendelijk en in het appartement is een goede keuken. Vanavond cassoulet en een mooie wijn.

Ik weet werkelijk niet wat de mens nog meer wil.

Dus onze Minister van Justitie vindt de aankomende actie van XR op de A10 op Koningsdag vermoeiend en het leidt nergens toe. Ze snapt er helemaal niks van.

Dat de opvolgster van Rutte er helemaal niks van snapt is voor mij geen verrassing. Ze is inhoudelijk en ook moreel een leeg mens. Een Niets.

Maar dat zij verontwaardigd doet over XR dat met het klimaat bezig is, is wel opmerkelijk.

Al maanden zit zij in de ballenbak van Ikea te praten (doen zij dat?) met een extreem-rechtse rancuneuze geborneerde hater, een nepboerin die nog steeds niet doorheeft dat politiek belangrijk is en dat je dus niet wegkomt met verjaardagsgeleuter (‘oh, joh, dat is tante Nel. Die babbelt gewoon altijd dom. Gewoon zoen geven en niet naast gaan zitten!’) en een beancounter met faalangst en een neurotische hang naar details en wantrouwen.

Al maanden zit mevrouw Y te praten over de ‘tsunami’ van buitenlanders en het weer invoeren van 130 km. Vier maanden al! Vier.

Mevrouw Y is tot werkelijk niets in staat, behalve de hele dag misprijzend kijken en anderen de schuld geven van wat dan ook. Ook als er niets gebeurt, dan nog is het de schuld van een ander.

Er is oorlog, er is een verhoogde kans op terrorisme, er komen europese verkiezingen waar de bruine horde 25% van de zetels kan krijgen, er is een klimaatcrisis, er is een woningtekort, er zijn wachtlijsten, et cetera, enzovoort.

Maar mevrouw Y heeft de fascisten een plek op de eerste rij bezorgd en praat met meneer Wilders al maanden over twee dingen. Verder niets.

En die mevrouw Y veroordeelt de aankomende demonstratie van XR, die het klimaat op de eerste rij willen hebben. En niet Mussolini met (blond) haar.

Mevrouw Y is een nuttige idioot die de VVD, ooit een respectabele partij, volstrekt naar de verdoemenis helpt.

Maanden geleden heb ik besloten niet meer in de auto naar de radio, Radio 1, te luisteren. Ik was een echte verslaafde. Als ik om 07.45 in mijn auto stapte luisterde ik een uur naar de radio. Naar huis, idem. Als ik een keer, redelijk vaak, van Amsterdam naar Apeldoorn moest luisterde ik radio. Gewoon altijd. En altijd radio 1.

En toen opeens ben ik gestopt. Nou ja, vrijwel. Ik luister nog altijd naar ‘Met het oog op morgen’ om bijgepraat te worden. Het einde haal ik meestal niet.

Ik ben naar podcasts gaan luisteren. Filosofie, wiskunde, geschiedenis et cetera. Heerlijk. Over Habermas, Sartre, WO2, Euler, Foucault en Beauvoir. Maar ook bijvoorbeeld over Nussbaum, die ik nauwelijks kende.

Om bij te blijven lees ik de krant. Het voordeel daarvan is dat er geen hijgerigheid in zit. Althans, als je de juiste kranten leest, in mijn geval De Volkskrant en Trouw. Alle ophef over de volstrekte amateurs die in Den Haag een beetje zitten te lullen terwijl er ergens dichtbij oorlog is, leest de dag erna meer als een psychiatrische casestudy dan iets om opgewonden over te worden.

Mijn leven is veel relaxter geworden.

Ik kan het iedereen aanraden.

Ze lijkt zo gewoon, ze wordt Lientje genoemd door al die mensen die haar hoog hebben zitten. Lientje. Ze kleedt zich gewoon (hoewel ik weinig mensen ken die zich zo kleden), ze spreekt in gewone woorden en zinnen, ze is verontwaardigd en ook verheugd, ze noemt Omtzigt Pieter (‘ik wil met Pieter’) en, had ik dat al gezegd, ze is zo gewoon. Lientje? Wie?

Mevrouw Van der Plas van de BBB natuurlijk. De gewoonheid zelve.

Veel mensen hebben op haar gestemd omdat men denkt dat mensen die gewoon zijn opkomen voor gewone mensen.

Denkfouten zijn van alle tijden en alle volkeren. Eigenlijk moet je andersom denken: naarmate politici ‘gewoner’ doen moet je hen meer wantrouwen. Voor complexe problemen bestaan geen simpele gewone oplossingen, dus moet je ook niet doen alsof.

Maar dat gewone is slechts een klein issue bij wat we nu meemaken. Wat belangrijker is is dat de BBB eigenlijk het bestuur van de klaverjasclub is dat macht heeft gekregen. En niet alleen macht maar ook geld vanuit de sponsors. De agrarische industrie heeft de ideale lobbyclub geformeerd en die is nu ook nog eens groot en belangrijk.

Die gewone mensen hebben in de Eerste Kamer gestemd tegen een voorstel om het minimumloon te verhogen. Die hele bestaanszekerheid geldt dus niet de mensen aan de onderkant van de maatschappij, want zo zei de vice-voorzitter van de klaverjasclub (Ilona Lagas) daar draaien de bedrijven voor op! Zo, weten we dat ook weer. Liever dus dat gewone mensen ervoor opdraaien.

Wat mij treurig stemt is het feit dat zoveel mensen op partijen als BBB en PVV stemmen. En dit terwijl die twee niets, maar dan ook helemaal niets gaan doen voor die gewone mensen. Helemaal niets. Nooit.

Inmiddels is het bestuur van de klaverjasclub aan het praten met het bestuur van de sjoelvereniging, met een accountant met faalangst en met een mevrouw met een schelle stem en een nare gelaatsuitdrukking. Al weken praten zij over het besturen van Nederland. Die mevrouw met de zure mond heeft de verkiezingen flink verloren en die andere drie hebben geen idee wat ze aanmoeten met al die verantwoordelijkheid. Geen clou hebben ze.

Waarlijk, we leven in duistere tijden.