Je staat ’s avonds op de boulevard aan de kust in Menton en je kijkt naar links. Daar, niet veel verderop, ligt Italië, Ventimiglia glinstert in de nacht. Prachtig. Je loopt omhoog het stadje in de trappen op naar de kerk en je draait je om: daar is Italië weer. Waar je ook kijkt.

Maar om even terug te gaan naar de titel: Menton ligt toch niet in Italië? Nee, maar de overgang tussen beide landen is wel een vloeiende. En gek is dat niet als je kijkt naar de geschiedenis van de stad. Waar ik het nu over wil hebben is een Italiaanse enclave in de stad, om precies te zijn een restaurant op de Avenue de Verdun.

Hoe kwam ik in die enclave terecht?

We waren in Florence en zouden doorreizen naar Carcès in de Var. Probeer maar eens een vlucht te vinden vanuit Florence naar Marseille, Toulon, Nice. Ik zal wel niet goed hebben gekeken maar ik kon ze niet vinden, of met enorme overstapmomenten, of tegen enorme kosten. Ik keek hoe lang het rijden was, zag dat het een uur of zeven zou zijn en huurde een auto. En ik zag dat we langs Menton kwamen. Slechts twee uur rijden van ons maar nog nooit geweest in de 23 jaar in de Var. Dus hotel geboekt en op naar Menton. Na ongeveer dertienduizend tunneltjes kwamen we aan in Frankrijk en zagen diep aan zee de stad liggen. Wow. Prachtig.

Hotel gevonden, auto geparkeerd en teruglopend kwamen we langs La Trattoria. Plastic voortent voor het restaurant en Italiaans. In de avond liepen we terug en vroegen we om een tafeltje voor twee. Eigenlijk kon dat helemaal niet, het was vol, maar opeens kon het wel. En wat was dat mazzel!

Wat kun je hier heerlijk eten. De bediening is top, Italiaans, snel, vette accenten, vriendelijk en trots op hun eten. Je zit er een tikkie dicht op elkaar maar dat is geen probleem. De spaghetti AOP was perfect al dente, het vlees (entrecôte grillée) had een perfecte cuisson, de wijn was heerlijk en goed op temperatuur. Alles klopte hier.

Het voordeel van de locatie is dat je een beetje buiten het drukke deel zit. Geen tourist trap, gewoon een goed restaurant.

Na het eten nog door de stad gewandeld en genoten van de schoonheid en het uitzicht. Laat Menton dus niet links of rechts liggen maar rij langs de kronkelwegen naar beneden en geniet van deze parel.

En de volgende keer neem ik jullie mee naar een andere Italiaan in Marseille.

Enige tijd geleden ben ik hier een serie begonnen over fijne restaurants in de Provence. Ik ben daar nog niet mee klaar. Van de vijftien heb ik er nog zes te gaan. Het laatste dat ik besprak was in Saint-Tropez. Allemaal fijne restaurants.

Het deed me ook afvragen waar ik ooit in Frankrijk echt slecht had gegeten. En dan niet tegenvallend maar gewoon slecht.

Dat was in Dijon.

Op doorreis naar het zuiden besloten we met zijn drieën een nacht door te brengen halverwege, in Dijon. Een stad waar ik erg van hou, waar het mooi is, relaxed en de menselijke maat. En: je kunt er lekker eten en drinken. Omdat ik graag voorbereid ben had ik alvast wat gereserveerd. Zag er op internet prima uit: authentiek, Frans, klein, tikkie bouchonesk en overall goede ratings. Kortom waar ik van hou.

Ingecheckt in het hotel en wel liepen de stad in. We kwamen. langs de straat waar het restaurant was en keken even naar binnen. Nou, inderdaad: heel authentiek. Tafeltjes met een rood geblokt kleedje erop. Mijn vrouw werd niet enthousiast. Maar goed.

Na een middag stad gingen we ’s avonds eten en we gingen naar binnen. Een heel aardige jonge vrouw vroeg of we binnen of buiten wilden zitten. Het was warm en dus buiten. We liepen door het restaurant en kwamen. op een soort binnenplaatsje volgestort met oude zooi. Kapotte banken, oude tafels, wat autospullen en bouwmateriaal. Ik nog mompelen dat dat heel authentiek was. Mijn gemompel werd niet met vreugde of instemming ontvangen door vrouw en zoon.

We bestelden eten en wijn. Lokale wijn natuurlijk. Een mooie witte Bourgogne. Die werd op kamertemperatuur geserveerd. Dat was de eerste waarschuwing. Ieder van ons bestelde iets anders.

Na een tijdje kwam ons eten.

Werkelijk het allerslechtste dat ik ooit heb gegeten.

Op mijn bord lag een stukje varkensvlees dat zeer bien cuit was, mijn vrouw had kip die idem was en zoonlief had vis besteld onder een dikke laag saus. Erbij hadden we exact dezelfde groenten: tuinbonen in een fletsbruine saus waar het vel doorheen was geroerd. Verder was er een aardappelgraten voor ons drieën, die zo lang gegratineerd was dat die hard en vet was. Alles was lauw, het was niet gezouten of verder gekruid.

Ik sprak erover met de mevrouw. Die vertelde dat dit gerechten waren die sinds haar grootouders hier op de kaart stonden en dat men altijd heel enthousiast erover was. Dat bleek ook uit tripadvisor: 81% goede of uitstekende rating.

Het was een aardige vrouw, ik was in een milde stemming, betaalde en we gingen de stad in om te borrelen en mensen te kijken.

Het was, zeg maar, een memorabele ervaring. Het vreemde was dat ik met een klein aantal anderen (zojuist nog gecheckt) een slechte ervaring had. 13% van alle beoordelingen. Die zijn overigens wel consequent kritisch over hetzelfde: eten dat eigenlijk niet te hachelen is.

Ik heb best (ook in Frankrijk) zo af en toe restaurants die wat tegenvallen. Op onderdelen. Niet eerder echter, maar ook niet meer daarna, was er zo’n afstand tussen ratings en uitstraling en de werkelijke eetervaring. Hier in die mooie stad was die afstand maximaal.

In mijn leven en in mijn ervaring was dit werkelijk het slechtste restaurant in Frankrijk.

Dit weekeinde was Dilan Graus te gast op de VVD/Margriet familidagen in de gezellige Brabanthallen. Ze gooide hoge ogen met haar trouwe altijd luisterende hond. Daarna deelde ze brillendoekjes uit met daarop een foto van de trouwe viervoeter. Dilan was heel blij.

Lang geleden alweer werd ik voor het eerst lid van de PvdA. Ik bezocht afdelingsvergaderingen, ging naar congressen et cetera. Mijn lidmaatschap lag in het verlengde van de ene helft van mijn familie: van oudsher SDAP, vakbondsleden en -kader en overtuigd sociaal-democraten. De gesprekken aan tafel gingen altijd over politiek. Ik kom een uit een arbeidersgezin waar mijn ouders opgeteld vier banen hadden om op vakantie te kunnen.

Zoals mijn vader zei: ‘de arbeider moet als eerste inleveren en krijg er als laatste wat bij’. Dat is nu niet anders. Arbeiders zien er anders uit maar zijn er nog steeds.

Ik was jong en vond het allemaal wat tam en besloot lid te worden van de CPN. Al snel werd ik opgenomen in het lokale bestuur en werd verantwoordelijk voor scholing. In die tijd kocht ik mijn eerste pak, mooi overhemd, das en zwarte schoenen. Ik was de enige goed geklede communist tussen allemaal arbeideristische agogen op partijdagen. Goed opgeleid maar slecht gekleed, want je was nou eenmaal communist. Zat ik daar in mijn pak en gepoetste schoenen.

Na een scholingsavond over Marx werd ik op het matje geroepen. Ik had tegen de cursisten gezegd dat zij Marx moesten lezen op zijn Marx’: wat ik lees is niet waar! Dan pas kun je kritisch zijn. Nou, dat was niet de bedoeling. Nog enige tijd ben ik lid gebleven tot GroenLinks werd opgericht, meen ik. Een getuigenispartij van fijne mensen met een goede opleiding, het hart op de goede plek en de juiste ethiek. En compleet machteloos. Daar hoorde ik niet bij. Politiek draait om machtsvorming om je programma uit te kunnen voeren en het land goed te besturen. Daar moest GroenLinks niet veel van hebben. Macht was niet het doel. Goedheid, juistheid wel. Al snel kreeg ik flinke discussies en verdween. Een jeugdzonde was deze periode volgens mijn lieve moedertje zaliger.

Jaren geleden ben ik opnieuw lid geworden van de PvdA. Na een avond met Lodewijk Asscher was ik om: op een beschaafde, geserreerde manier sociaal democratische principes omzetten in reëel beleid ondersteunde ik volkomen. Ik ben vervolgens lokaal actief geworden en ik ben dat nog steeds. Links wil de juiste dingen, aan humor ontbreekt het overigens wel. Weinig avonden val ik om van de slappe lach. Nooit eigenlijk. Het is allemaal zwaar en heel serieus. Een wat mindere kant van links.

En nu dus een fusie. Een fusie tussen ‘mijn partij’ en een beetje ‘mijn oude partij’.

Als lid van de PVDA heb ik voor de fusie gestemd. Ik denk dat een fusie onontkoombaar is gegeven de huidige tijd. Het tegengaan van versplintering vind ik een mooi neveneffect, tenzij de fusie uitloopt op een nieuwe splinter.

Maar gespannen ben ik wel. Ik heb werkelijk niets met getuigenispolitiek, ik heb alles met zorg voor mensen die het minder hebben. Echte zorg en echte keuzes. Ook wetende dat eerst het eten komt en daarna pas de moraal. De komende jaren moet het gaan om werken, wonen, gezondheid, veiligheid, bestaanszekerheid. Nu, in het heden. Daarom moet er macht worden georganiseerd. Genoeg stemmen om mee te kunnen regeren. Met andere partijen natuurlijk, waar de onderhandelingen snoeihard op de inhoud en zacht op de mens moeten zijn. Denken op de lange termijn met acties op de korte. Een visie durven hebben en daar mensen mee inspireren. Echt zorgen dat er genoeg woningen komen, dat we een volkomen Europese natie zijn waarbij veiligheid en klimaat vooropstaan. En als dan iemand zegt dat uiteindelijk een goed klimaat ook in ieders voordeel is (wat gewoonweg waar is), denk ik: maar ik leef nú. Het hiernamaals is voor mij nooit aantrekkelijk geweest en dat wordt het nu ook niet.

Maar altijd met het oog op macht en besturen. Altijd wel en nooit niet. En dus altijd met de woorden van Brecht in het achterhoofd: Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral. Mensen leven nu, in het heden en willen dat heden zo goed mogelijk ingericht zien. Ook voor hun kinderen. Dank daarbij allereerst om een goed inkomen, huisvesting, gezondheid. En daarbij gaat het gewoon om de harde economische werkelijkheid. Daar heeft de PvdA altijd voor gestaan (eerlijke spreiding van macht, inkomen en kennis) en daar ben ik niet helemaal van overtuigd bij GroenLinks. Daar zit dus ook mijn spanning: wordt de fusie een beetje dit en een beetje dat, een beetje realisme met een vleugje verweg idealisme, of wordt de fusie een heldere visie waarbij die visie een wenkend perspectief is en de zorgen vandaag worden geadresseerd. Gaan we huizen bouwen ook als dat eigenlijk niet goed is voor het milieu? Lokaal gaat het over meer sociale woningbouw en dan wil mijn collega van GroenLinks afvalscheiding agenderen. Eerst maar een huis, dán kliko’s leveren en dán afval scheiden. Maslow, stap een en twee. Zo simpel wordt het. Althans, wat mij betreft.

Kortom: great expectations. We gaan het zien. Mijn stem heeft de fusie in ieder geval.

Wenen, onlangs geweest. Het boekje over Wenen lag op tafel, al een week. Ik heb er vluchtig in gekeken en meer niet. En toen op weg.

Namibië: zelfde laken een pak. Twee boeken lagen op tafel en zonder een woord te lezen ben ik vertrokken. Ik wist wel ongeveer wat het reisprogramma was. Dat dan weer wel. Van dat soort verrassingen hou ik helemaal niet.

Een nieuw bedrijf starten, of beter: doorstarten. Ik begin eraan en ik zie vanaf dat moment wat nodig is. Vooraf lees ik niets, bekijk geen cijfers et cetera maar ik begin gewoon. En het gaat erg goed.

Wel moet mijn gevoel kloppen. Ik moet wel denken dat het wel goed komt.

Hoewel ik me suf lees, lees ik voorafgaand aan een belangrijke gebeurtenis niets. Ik stap erin en ik ga het wel zien. Het gevolg daarvan is dat ik dus ook geen enkel plan maak of heb. Ik zet stappen, kijk hoe het aanvoelt en of ik er grip op kan krijgen en zet nog meer stappen.

Ik ken mensen die vooraf plannen maken, een planning maken en alle scenario’s doordenken. Mijn scenario is dat het wel goed komt. En dat is dus niet altijd zo. Maar meestal wel.

Ik kijk niet terug, ik kijk niet vooruit. Ik leef. Zonder plan. Ik ben.

De week waarvan je wist dat die ging komen hebben we nu, deze week. Het kabinet was al een jaar in slow motion aan het vallen en met een harde klap is dat nu gebeurd. Mooi, zou je denken, dan hebben we dat ook weer gehad, en door.

Maar dan hebben we geen rekening gehouden van de VVD. Ooit opgericht als liberale partij waarbij vrijheden van en vrijheden voor centraal stonden. Ik heb ooit aan mijn zonen uitgelegd, ze waren nog jong, dat liberalen de zwakke mens verwaarlozen maar er wel voor zorgen dat de samenleving vrij is en voelt en dat socialisten de zwakke mens voorop stellen maar er daarmee voor zorgen dat de samenleving minder vrij voelt. Zet ze samen en je hebt een mooie combinatie. Kapitalisme zonder rauwe randjes, dat was het idee.

Liberalen bleken ook over veel meer humor te beschikken dan socialisten, bleek al snel in mijn politieke leven. Ik was het vrijwel nooit met hen eens, maar hoeveel plezier heb ik met VVD’ers gehad! En hoe anders waren mijn ervaringen binnen de PvdA: ideologisch redelijk op een lijn maar wat weinig compassie voor en plezier met echte mensen. Gelachen werd er nooit.

Dat lachen vergaat mij nu ook bij de VVD.

Mevrouw Yesilgöz is voorgedragen door het bestuur om lijsttrekker te worden. Dat betekent dat een volstrekt inhoudsloze (niet heel nieuw binnen de VVD) machtswellustige (niet heel nieuw in de politiek) en liegende mevrouw het boegbeeld is van liberaal Nederland. Waarmee liberaal Nederland in de vorm van de VVD dus feitelijk dood is.

Liever dan met sociaal-democraten samen te werken wil zij zo weer met de bruine bende van de PVV aan tafel. Want je sluit nou eenmaal niemand uit. Behalve als hij Frans heet. Ook niet als die partij, nou ja, stichting, een groot deel van Nederland uitsluit. Geen issue. Alles voor de macht. De feiten? Laat maar zitten, alles voor de macht. We liegen en bedriegen ons een weg naar buiten.

Het volk mort. Sommigen vinden dat Wilders het perfect deed maar werd tegengewerkt. Anderen vinden hem een verrader. Weer anderen vinden dat de VVD gewoon de grootste moet worden door in te hakken op asielzoekers en vluchtelingen (plus een miljoen nareizigers).

Ik denk dat het tijd is voor een herbezinning op beschaving. Een beschaafd land gaat goed om met hen die krap zitten, die het moeilijk hebben, die een vluchtplaats zoeken. Een beschaafd land is ook duidelijk: hier heb je recht op en hierop niet. Beschaafde politici zijn ook eerlijk over wat haalbaar is en wat niet. Beloven wat mensen willen horen is heel dom. Die willen namelijk van alles en alles tegelijk. En als dat niet kan, dat wil zeggen als zij hun zin niet krijgen, worden ze boos. Een volk van vijfjarigen. Dus wees duidelijk wat je wil bereiken, voor wie je dat doet en waarom. Dat dus niet iedereen zijn zin krijgt omdat we vandaag levend, ook de toekomst moeten inrichten. Dat mensen moeten inschikken omdat we met coalities van doen hebben. Zoiets als in een normale relatie. Daarin schuift de mens ook een beetje heen en weer.

De landelijke politiek is inmiddels een schoolplein vol met vijfjarigen geworden.

Ach, men hoeft niet mijn politieke overtuiging over te nemen. Ieder de zijne en hare. Maar beginnen met fatsoen en betrouwbaarheid zou een mooie eerste en zware stap zijn. Was het maar waar.

Oktober staan we weer in een stemhokje. Dát is het moment van de waarheid voor de burger. Dáár maak je het verschil. Stem niet met je buik of hart maar met je verstand. Buik en hart horen op het schoolplein, het verstand hoort in de klas. Daar waar je intellectueel groeit en tot feitelijke inzichten komt.

De allereerste keer dat ik naar Saint-Tropez ging maakte ik de fout met de auto er naartoe te rijden. Dat hebben we geweten: drie uur file. Dat moet tocht beter kunnen denk je dan. En dat kan ook.

Vanuit Sainte-Maxime, ook wel druk maar goed bereikbaar, met het bootje oversteken is top. Je voelt je direct op vakantie, de zee geurt heerlijk en in een minuut of 15 ben je aan de overkant. Je ziet het dorp groter worden: de kleuren, de citadel, de toren en je vaart de haven binnen. Heerlijk.

En precies daar begint de idioterie. Hoe groot kan een boot zijn? Hoeveel personeel kan er verveeld op een boot aanwezig zijn, hangend, vegend, zwabberend, wachtend op het baasje dat wellicht niet eens meer komt vandaag. Het is een heel dure camping op zee en de luxueuze verveling druipt er vanaf.

Het is hetzelfde met de tenten aan de boulevard. Ingesteld op toerisme. Peperduur en van een gekmakend gemiddelde smaak. Niets hier is top of vermeldenswaard.

En toch gaan we met de boot er naartoe, liefst in oktober overigens. Want als je eenmaal door de gekte heen bent is Saint-Tropez een leuk stadje. Zeker, opgedofte vrouwen met op een meter afstand achter hen een opgedofte man, van winkel naar winkel gaand zijn er volop. Veel zelfs. Maar daar tussendoor heerst er ook rust en een zonnig zuiden.

Blijft wel altijd de vraag: waar kun je lekker eten, niet te duur of te chic, zonder tussen al die medetoeristen te zitten. Nou, die plek hebben we gevonden, in een straatje achteraf.

La Table de Léon: je voelt je er welkom en je kunt er echt heerlijk eten. Met veel liefde klaargemaakt voor je. Mooi opgemaakte borden en goede wijn.

De vis op het menu is zeevers, prachtige cuisson en alle smaken kloppen. Mijn advies is dus: aankomen, snel van de boulevard af het stadje in, beetje mensen kijken en dan naar Léon. En rozig daarna weer op de boot terug naar Sainte-Maxime. Pech voor de Bob, maar ook zonder een heerlijke wijn is het hier top.

Volgende keer keren we terug naar Marseille, voor een memorabele Italiaan.

* Ook kort besproken in Cote&Provence, voorjaar 2025

En het is waar, de beste pizza eet je toch gewoon in Italië. Of het nu een dikke Romeinse, of een heel dunne Napolitaanse pizza is: pizza eet je in Italië.

En ik heb er veel geprobeerd in Frankrijk. Nooit van een keten, zoals in Parijs, maar altijd bij lokale restaurants. De pizza die nog het meest in de buurt kwam was de pizza bij Les Chineurs in ons mooie dorp. Maar helaas, Seb en Patou zijn ermee gestopt en hebben nu een tentje in Thoronet waar ze overdag pinsas verkopen. Oh ja, en dan was er nog een pizzabakker bij Le Val: au feu de bois. Ook goed maar nooit het origineel.

Fransen kunnen namelijk niet stoppen met versieren van voedsel. Er moet altijd nog iets bij. Een ingrediënt, een kruidje, een smaakje, een ei, room, ga zo maar door. En zo is het dat ik het zonder goede pizza moest stellen. Tuurlijk, een goeie pissaladière is ook heerlijk, maar toch.

Tot we op een dag ronddwaalden in Aix-en-Provence. We komen hier best vaak en we blijven terugkomen. Een heerlijke relaxte stad met veel studenten. Waar jeugd is, is sfeer. We waren naar het atelier van Cézanne geweest en liepen terug de stad in. Nog een expositie en genieten van de sfeer. Zo aan het einde van de dag kregen we trek en opeens stonden we oog in oog met een kleine tentje op een hoek. Le Four Aixois stond er op de gevel. Wat stoeltjes buiten. We gingen zitten en het duurde even voor er een jonge vent aan tafel kwam. Hij legde uit dat zij de beste pizza van de Provence wilden maken, een goede houtoven hadden en dat het meel biologisch was. We bestelden ieder een pizza. Drie verschillende. Als voorgerecht een mooie salade. En wijn natuurlijk.

De glazen kwamen op tafel en werden tot aan de rand volgeschonken. De salade kwam: dit was niet wat we verwachtten. De salade was simpel, verse en zo smaakvol. Olijfolie uit Italië, pepertje in de nasmaak. Fantastisch. Toen kwamen de pizza’s. Idem. Weinig beleg maar ongelooflijk lekker. Een dunne bodem met een geblakerde rand. Een perfecte Napolitaanse pizza. De punten kon je zo dubbel vouwen en ongegeneerd verorberen.

Bij het afrekenen sprak ik die jongens. Twee, een in de bediening en een aan de houtoven. Trotse jonge kerels met een missie. De beste worden met de eerlijkste producten. Alles klopte eraan.

Fransen slaan door in hun eten, in rijkdom en ingrediënten, daarom hou ik zo van Frans eten. Deze kerels verstaan de kunst van het weglaten. Precies goed en precies op smaak.

Ik ga er zo weer naar toe.

Volgende keer neem ik jullie mee naar Saint-Tropez

(*) ook te vinden in Cote & Provence

Gisteravond was het weer zover. Eten bij een Japans restaurant in Utrecht. De aanleiding van de verjaardag van mijn vrouw en de keuze voor het restaurant kwam door de allergie van mijn zoon. Hij is allergisch voor melkeiwit.

Oh, lactose! Nou nee, en dit moeten we altijd uitleggen: melkeiwit is echt iets anders dan lactose. En dan kun je uitleggen dat het een een eiwit en het ander een suiker is, maar dat doen we niet. Men is gewoon niet op de hoogte van allerlei allergieën, en dat is heel begrijpelijk. Er zijn er nogal wat en melkeiwitallergie komt niet heel vaak voor. Dus dat is ok.

Wat we altijd wel aangeven is dat bij de geringste hoeveelheid melkeiwit hij in een anafylactische shock raakt, binnen twee minuten, dat hij als de sodemieter twee epipennen moet zetten en dat we daarna direct naar het ziekenhuis moeten. Aan nog meer epi, salbutamol en prednison. En een nacht observatie.

Ooit hebben we dit geconstateerd toen hij een jaar of zes was, in Parijs na het eten van een M&M. Hij zwol op, kreeg het benauwd en gelukkig hebben we cetirizine bij ons. Na de vakantie testjes en dit kwam er uit.

Sinds die dag in de allergie ontspoord. In het begin pasten uitslagen nog op een schaal van 0-100, inmiddels is de waarde er ver overheen. Het zal ook niet minder worden is de verwachting. Werd hij eerst gewoon ziek, nu gaat hij dood als we er niet snel bij zijn.

We gaan dus ook vrijwel nooit uit eten. Maar een Japanner! En ook nog vooraf aangegeven dat hij dit heeft etc.

Bij binnenkomst zoals altijd: oh, lactoseallergie, ja dat zien we hier vaker. Nee, melkeiwit. Oh, je mag geen eieren? Nee, die juist wel. Geen melkproducten. Oh, dus boter is geen probleem. Jawel want etc enzovoort. We gaan hier altijd doorheen. De zoon ook, heel rustig.

Het eerste gerecht van de teppanyaki ging prima: de chef maakt eerst bord voor mijn zoon en toen deed hij een dikke klodder citroenboter op de plaat en bakje daar de zalm in. Zoon keek met grote ogen en ik wist dat hij niets meer zou eten deze avond. Ondanks de uitleg dat zelfs een druppeltje via kruisbesmetting dodelijk kan zijn deed de chef gewoon wat hij altijd deed. Mijn zoon werd wanhopig omdat hij het weer probeerde in een restaurant en het dus weer misliep.

Bij thuiskomst heb ik eieren met spek gebakken voor hem en vanavond wil hij heel veel taco’s hebben. Ik ga het allemaal doen.

Kijk, ik verwacht van niemand enige kennis van allerlei aandoeningen. Helemaal niet. Maar enige aandacht voor early warnings is wel nodig. Twee jaar geleden in een sterrentent in Amsterdam was het hetzelfde. Boter in de saus, ondanks mijn belletjes vooraf. Het is gekmakend. En het ergste is het voor hem: hij kan nooit relaxed ergens eten. Behalve in 100000% vegan restaurants (zoals Kasvio). Daar wel. Vegetarisch ook al niet, want werkelijk overal zit room of kaas in. En een keuken waar men met kaas kookt is levensgevaarlijk. Eerst halloumi op de grill en dan een stuk vlees voor hem is dodelijk. We hebben dit ooit meegemaakt en gelukkig was het ziekenhuis dichtbij.

Dus een kleine oproep aan restaurants, chefs etcetera: neem je klanten serieus, regel alles tot in ieder detail of zeg eerlijk dat dat je niet gaat lukken. Dat is niet erg, dat is juist heel fijn.

Stel je voor, je rijdt door de Var omdat je kinderen naar een klimbos willen. Nee, jij niet, maar zij wel. En dus geef je toe. Je rijdt een half uurtje, slaat op de Rn7 rechtsaf, je volgt een zeer smal weggetje tot in een bos. Je kunt naar links en naar rechts en je volgt de bordjes naar het klimbos: Aoubré l’Aventure Nature. Het is druk en stoffig, augustus, en je kinderen beklimmen de bomen met gevaar voor eigen leven en opeens dringt het tot je door: het is vrijdag de 13de! Geen goede dag om te klimmen. Tja, het kwam toch meer dan goed.

Lang, lang geleden was er een groep ridders in Frankrijk die machtig en rijk waren. Edelen werden lid van de orde en schonken hun bezit. Daardoor bezat deze orde veel land, veel gebouwen, veel geld en werden zij gesteund door een machtige man, Bernardus van Clairvaux, de stichter van de Cisterciënzers in de Bourgogne. De naam van die orde: de Tempeliers, Les Templiers.

Maar wat heeft dit nou te maken met vrijdag de dertiende, met dat klimbos en een reeks blogs over lekker eten? Lees even met me mee.

Zo’n achthonderd jaar geleden verkregen de Tempeliers een nieuwe commanderie: Peirasson. Er zijn veel commanderieën, rustplaatsen, van de Tempeliers in de Provence. Niet zo gek. Op weg naar Jeruzalem, een lange, lange tocht, was er behoefte aan plaatsen waar men onderweg kon verblijven. Een soort Middeleeuwse F1-keten, maar dan een tikkie mooier aangelegd.

Men kwam er om te rusten, te bidden, geestelijk rein te worden alvorens door te trekken voor een van de Kruistochten. Nadat Bernardus van Clairvaux in Vézelay had opgeroepen tot de Tweede Kruistocht ging het pas echt goed los. En hoewel het diezelfde Bernardus niet eens echt te doen was om het verdrijven van de moslims uit Jeruzalem, hij wilde gewoon veel macht, trokken de Tempeliers geestdriftig naar Klein-Azië. Dat is niet echt goed afgelopen.

De macht en rijkdom werden te groot in de ogen van de toenmalige keizer, Filips IV. Aan het prille begin van de veertiende eeuw werd iedereen opgerold: op vrijdag 13 oktober 1307 kwam er een einde aan de orde. De Paus sloot zich hierbij aan en beval het oppakken van alle Tempeliers. Wij zijn nog steeds bekend met vrijdag de 13de.

De laatste Grootmeester, zeg maar de CEO van de Tempeliers, Jacques de Molay, werd in Parijs verbrand. Dat gebeurde zeven jaar na die vrijdag. De plek kun je overigens nog steeds bezoeken.

Dat was dus het einde van de orde, maar niet van hun bezittingen.En een van die bezittingen is een prachtige Commanderie die de eeuwen doorstond, tot het landgoed in 2001 werd gekocht door een welvarende man uit Parijs.

De naam is Peyrassol. Middenin de Var, nabij Flassans-sur-Issole. Je rijdt er voorbij voor je het weet. Het was dus de andere afslag in het bos op weg naar het klimbos.

Inmiddels staan er langs de weg grote vlaggen met het Tempelierskruis zodat je ziet waar je eraf moet. En doe dat ook vooral!

Bij Peyrassol kun je niet alleen fantastisch eten, maar het is vooral een hemels plekje. De Parijzenaar die het ooit heeft gekocht heeft er iets prachtigs van gemaakt: overal is kunst, heel grote objecten middenin de wijnvelden, een klein museum tussen de gebouwen, beelden in de tuin. Er is een eigen moestuin, je kunt overal wandelen. En eten is hier echt een traktatie, al was het maar vanwege de plek waar je zit.

Er is in de loop der jaren wel wat veranderd. Toen we hier voor het eerst kwamen was er één restaurant waar je het dagmenu at. Top overigens, altijd weer. Zeer Frans, hoog op smaak en de chef kwam altijd even uitleggen wat je ging eten. Thuis heb ik veel gekopiëerd. Er is een tweede restaurant bijgekomen, dat inmiddels een ster heeft: Chez Jeannette*. De gerechten zijn heel verfijnd maar zeer herkenbaar als Zuid-Frans. Het terroir op je bord. Ik vind het wel wat commerciëler geworden, de eigenheid is wat verdwenen.

Die vrijdag de 13de in het klimbos liep goed af. We reden terug, ik ging de andere kant op en we arriveerden bij Peyrassol. Gegeten als God in Frankrijk, de rosé is fantastisch en je kunt er zitten tot einde van de middag. Dat hebben we ook gedaan. En sindsdien gaan we eigenlijk ieder jaar in de zomer hier een keer eten.

Kortom: als je in de Var bent, bel dan even om te reserveren. Gewoon binnenlopen om wat te eten is er niet meer bij. Ga zitten en weet dat je niet alleen heerlijk gaat eten, maar dat doet op roemruchte grond, bij een Commanderie waar ooit Tempeliers rondliepen, meer dan 800 jaar geleden.

Volgende keer zal ik schrijven over pizza in Aix-en-Provence