De Côte d’Azur is niet alleen heet, saai en over the top. (*)

Jaloersmakend bruin, in een wit t-shirt verscheen ik weer op mijn werk. Ik had er zin in om weer te beginnen en de ontvangst was zeer hartelijk. Waar ik ook alweer was geweest? Oh, Frankrijk. ‘Mooi land, jammer van die Fransen.’

Herkenbare reactie waarschijnlijk voor velen. Italië en Spanje daarentegen worden bevolkt door louter open, vriendelijke, gastvrije mensen. Wat op zich al een merkwaardige constatering is natuurlijk, waarbij aan de ene kant van de grens nare en aan de andere kant van de grens leuke mensen wonen.

Maar goed, die Fransen.

Hebben de Fransenhaters gelijk?

Frankrijk is een wat gesloten cultuur. Dat heeft alles te maken met de geschiedenis die geleid heeft tot een zeer centralistisch bestuurd land. Parijs maakt de dienst uit en de rest van het land heeft in het gelid te staan. Dat maakt Parijzenaars tot een deel van de bevolking waar ik het minder over zal hebben. Machthebbers zijn namelijk nooit leuk. Maar de rest dan?

De rest komt dit verschil in macht en zeggenschap en invloed in het klein tegen. Als je ergens werkt dan is de patron de baas en jij overduidelijk niet. Heel in het kort: daarom werken Fransen ook niet zo graag. Werk is niet de plek waar je aan je dromen kunt bouwen. Je speelt een rol en daarin word je al dan niet gewaardeerd.

Dat machtsverschil ervaar je ook als je bijvoorbeeld belt met de klantenservice van EDF. Zij zijn aan zet, jij bent een hinderlijke onderbreking van de werkdag en wat wil je eigenlijk en we verbreken de verbinding. Zo ongeveer.

Maar hier gaat het steeds over situaties met een machtsverschil waarin de gemiddelde Fransman voorzichtig manoeuvreert, niet wetende wat de uitkomst zal zijn van de interactie.

Dan is er nog iets. Taal. Zeker Fransen die de 40 zijn gepasseerd spreken Frans. Alleen Frans. De films zijn nagesynchroniseerd en dus kom je niet zoals bij ons al jong in aanraking met andere talen. De jongeren hebben daar overigens geen last van, of althans minder.

Deze twee dingen, machtsafstand en taal, maken de Fransman gereserveerd. Waar kan hij zijn persoonlijke ei wel kwijt? Bij vrienden, in de buurt, met bekenden, op de Grand Aïoli in het dorp, bij de pétanqueclub, de fietsclub. Kortom: daar waar vriendschap en gelijkheid heersen.

En in dat leven komen wij binnendenderen met veel lawaai, brood bestellend in het Engels (als het meezit), weinig geduld tonend als er weer iemand met een cheque of heel veel kleingeld betaalt, en vooral -omdat Nederlanders dan weer geen Frans spreken- met een enorme afstand tot de Fransman. Wat er ontstaat is een formele, machtsafhankelijke situatie waar de gemiddelde Fransman niet goed mee om kan gaan.

Hoe anders is het als je wel een beetje Frans spreekt, je wacht op je beurt, bonjour zegt als je binnenkomt, vriendelijk bent, als je je opstelt als een gelijke, een broeder die ook streeft naar een vrij leuk leven. Dán gaat de wereld voor je open en blijken er vooral heel veel zachtmoedige vriendelijke Fransen te bestaan. Met hier en daar een naar type ertussen.

Een beetje zoals bij ons, zal ik maar zeggen.

Mijn jongste zoon bestelde bij mijn verjaarsdiner een Cola Zero én een glas voor de rode wijn. De chef kwam naar ons toe, streng, moeilijk kijkend met de vraag of hij dat meende? Of hij serieus rode wijn dronk plus cola! ‘C’est sont des mecs, hein’, zei ik. Hij bulderde het uit van het lachen, vooral vanwege het beteuterde gezicht van Sam, sloeg hem op de schouder en hobbelde weer de keuken in. Het werd een geweldige avond.

Fransen zijn heerlijk gastvrije mensen, met een zacht gemoed. Italianen en Spanjaarden overigens ook, maar dat komt ergens anders door. Grenzen doen ertoe voor cultuur, minder voor inborst.

Het klinkt als iets medisch, een instrument of een aandoening. Een lichaamsdeel wellicht maar het is meer dan dat. Het betreft het gehele bestaan en het gehele lichaam. De canicule waarin we nu zitten is en forse, een zeer forse hittegolf.

Komend van de westkust van Frankrijk en Baskenland, waar het een prima 26 graden was, zijn we een week geleden hier aangekomen in de Var. Rond de 37 graden met pieken van rond de 42 graden. En dat merk je.

Het vreemde is dat je tot rond de 35 graden best normaal kunt leven. Tuurlijk, het is warm en je voelt je wat slomer, maar het gaat prima. Zeker als het dan ‘s nachts zo rond de 18 graden is. Boven de 38 en zeker boven de 40 graden is het anders. Dan voel je dat iedere inspanning er een teveel is. Dat je na een uur of half tien in de ochtend geen ambities moet hebben.

Op donderdagavond is er hier in het dorp altijd markt, in de zomer althans. Beetje goedkope rommel die wordt verkocht, naar het is wel gezellig. Wij er na het eten dus naartoe. Hier op de berg was het nog erg warm, maar eenmaal beneden in het dorp aangekomen kwamen we in een sauna. Ongeneerd heet was het zonder enig windje. Iedereen zweette zich suf. Niet iedereen had schone kleren aangetrokken of deo gebruikt. De geur van eten vermengde zich met geur van mensen. Een ongepolijste sfeer. Wat gedronken bij Le Central (voor mij een diabolo menthe) met live muziek. Twee dames en een man met gitaar die Jacques Dutronc speelden en zongen hielden de sfeer er heel goed in. Het meisje in de bediening was er weer als vanouds. Mager en heel Frans. De Fransen zongen zoals altijd mee en er werd zelfs gedanst. Het leven was heel mooi. Toen weer de berg op naar huis. Het was half twaalf en ieder van ons dook in het zwembad. Zelfs dat was warmer dan de week eerder. Alles was warm.

Het zal iets minder heet worden en we zijn voorbereid. We hebben geen airco in het huis maar heel veel ventilatoren. Zo is het ‘s nachts toch gewoon te doen. We slapen prima. Toen we in San Sebastian een kamer hadden in The Social Hub zei ik al tegen de zoon: geniet nog van de perfecte airco in je kamer, je gaat er nog van dromen.

En zo geschiedde.

Ik weet wel dat ik bij dit weer altijd ook weet hoezeer ik ga genieten van de terugkomst in Nederland. De koelte, mijn lekkere koele bed, de energie die ik heb om te werken, te lezen, te leren, te koken. Die energie is hier erg laag. Maar ik kan ermee leven. Immers: ik zit een aantal weken in mijn huis in mijn dorp in mijn Var. Ik loop Seb tegen het lijf nadat hij is gestopt met zijn pizzeria en maak een praatje. Het leven is mooi, het leven is goed, het leven is warm.

Misschien is dat wel de vertaling van canicule: de gelukzalige toestand op een plek waar je wilt zijn waarbij het je totaal ontbreekt aan energie om die plek te verlaten.