En opeens was het bankje er. Op de Boulevard. Best een mooi bankje, goed vormgegeven. Het zag eruit alsof je er lekker op kunt zitten. En toch knaagde er ook iets. Wat deed die extra armleuning daar? Drie zitplekken en tussen plek twee en drie, of een en twee, een extra leuning. Hmm.

Dan zijn er twee mogelijkheden. 

De eerste is een mooie uitleg. Dit bankje is bedoeld om mensen nader tot elkaar te laten komen. Stelletjes en mensen alleen kunnen hier samen zitten, zonder te dicht op elkaars lip te zitten. Er is letterlijk een barrière aangebracht tussen het stel en de eenling. Toenadering is mooi maar het moet niet te gek worden. De gemeente Zeist die verbroedering tot stand wil brengen, zomaar langs de openbare weg. 

De tweede uitleg is de meest waarschijnlijke. We hebben hier te maken met een uiting van ‘hostile architecture’, vijandige architectuur. Dit is een bouw- en ontwerpstijl die het oneigenlijk gebruik van openbare plekken onmogelijk maakt. Meestal als reactie op heel veel jeugd op een plek, waar men overlast van heeft. Of als reactie op zwervers die zomaar ergens gaan liggen slapen. Dit bankje past daar prima in. Zo elegant het eruit ziet, zo ongemakkelijk is het om op te slapen. Het is altijd met opzet zo ontworpen, nooit bij toeval.

Er zijn meer voorbeelden van dit soort architectuur. Zo is de betonnen rand van het grasveld bij de Jumbo op de Korte Steynlaan voorzien van stalen pinnen. Waar de rand ooit perfect was voor scateboarders is hij nu onbruikbaar. Je moet ook niet op zo’n pin gaan zitten.

Dat maakt het bankje tot een sneu bankje. Een bang bankje. Stel je voor dat zwervers massaal Zeist gaan kiezen om op het mooie straatmeubilair te liggen! Dat moeten we voorkomen. Het is een bankje dat uitstraalt dat alle mensen hetzelfde moeten zijn: nette brave burgers. Het is een anti-bankje.

Dat wil zeggen, als het klopt dat het vijandige architectuur betreft. Zo niet, dan trek ik al mijn woorden terug en omarm het gebaar van liefde en samenhang dat Zeist heeft geplaatst. Het samen-komen-we-verder-bankje. Maar ik vraag het me af.

(*) ook gepubliceerd op Zeistermagazine.nl

PS: inmiddels is er een reactie van Wethouder Wouter Catsburg: het bankje is er om mensen die moeilijk lopen en opstaan te helpen.