Veel heb ik er niet van gezien, maar er was een debat op tv waarin een aantal lijsttrekkers door elkaar heen zat te blèren. Ik heb de tv direct uitgezet. Ik kijk sowieso niet heel veel naar debatten. Wat gebeurt is dat de platitudes, de ontkenningen van de werkelijkheid en de gemakkelijke oplossingen over en weer vliegen.

Vier lijsttrekkers doen daar niet aan mee. Dassen, Jetten, Bontenbal en Timmermans.

Van die drie heeft Timmermans het het moeilijkst. Hij zou mee moeten gaan in de manier van schreeuwen, in het inhoudsloze gezwets en het strategisch geweifel van respectievelijk Wilders (de gematigde fundamentalist en vreemdelingenhater), Yesilgöz (als een uit coma ontwakende naar de wereld kijkend en onzin uitkramend) en Omtzigt (vaagheid is aantrekkelijk en lerend van GTST eindigt hij de dag met een cliffhanger).

Timmermans zou ervoor kunnen kiezen Wilders te vragen wat hij al 20 jaar in de kamer doet en wat hij vindt van de islam en of zijn Hongaarse vrouw ook het land moet verlaten. Hij zou Yesilgöz inhoudelijke vragen kunnen stellen en opmerken dat groep5 opmerkingen geen beleid vormen en dat alles wat zij voorstelt al 13 jaar niet gelukt is onder de VVD en dat zij behoort tot de doelgroep van Wilders’ uitzetbeleid. Hij zou Omtzigt kunnen vragen hoe een pathologisch twijfelaar een land denkt te gaan leiden zonder in een burn out terecht te komen, en dat controleren op de millimeter niet hetzelfde is als een land leiden.

Maar dat doet hij niet, wat hem siert. Zo wordt hij ook niet de grootste. Wel blijft hij fatsoenlijk.

De andere drie, Bontenbal, Jetten en Dassen, hebben de pech er niet toe te doen voor het vormen van politieke macht. Terwijl ik wel geloof dat het CDA voor het eerst in jaren weer een goede oprechte lijsttrekker heeft. Volkomen zichzelf en de juiste toon en inhoud voor een zich herstellend CDA. Jetten is oprecht, eerlijk en geloofwaardig. Relaxt en niet zo hautain als zijn voorgangster. Maar D66 is opgegeten door de VVD. Volt als laatste is de enige partij die volkomen pro Europa is. Het enige juiste standpunt maar ook niet in staat een machtspositie in te nemen. En Dassen blijft het hele verhaal vertellen en niet de sound bites die men wil horen.

Politiek is het verzamelen en regelen van macht zodat je optimaal je eigen standpunten door kunt voeren. In Nederland zal dat altijd in de vorm van compromissen zijn. En dat is goed. Het hele leven is een groot compromis, dat is de reden dat we zonder continue oorlog samenleven.

Er zijn twee partijen die momenteel macht aan het regelen zijn en daarvoor ruilen ze ieder fatsoen in. De VVD heeft het slechte geheugen tot kunst verheven en de PVV heeft het even niet meer over het feit dat ze een miljoen mensen als tweederangs burgers beschouwen.

Het volk vindt het geweldig. Het volk hijst zelfs iemand op het schild die van 1 naar 23 (?) zetels gaat omdat hij de vleesgeworden controleur is die kijkt of alle regels gevolgd zijn. Geheel los van iedere inhoud. Die ontbreekt volkomen.

Ik vind het bewonderenswaardig dat Timmermans rustig zijn betoog opbouwt en dat hij aangeeft dat het klimaat het belangrijkste onderwerp is. Op zijn manier dus. Waarmee hij niet gaat winnen. De mensen die snappen dat politiek belangrijk is, geen circus dus, en dat moeilijke problemen nooit opgelost kunnen worden met simpele oplossingen en platitudes, die mensen snappen Timmermans goed. Wellicht vinden ze het een arrogante boomer waar ze nooit op zullen stemmen. Maar snappen doen ze hem.

De dominante partijen momenteel doen exact het tegenovergestelde: er is geen klimaatcrisis, er is geen woningcrisis, er is maar één crisis en die heet instroom van vreemdelingen. Er is natuurlijk ook armoe maar die gaan we oplossen zegt Dilan. Hoe? Met behulp van de rijkaards die met haar mogen dineren? Geen clou.

Het volk vindt het geweldig. Simpele taal voor simpele geesten. Dédain voor de kiezer die erin trapt. Nederland wil niet weten dat de wereld ingewikkeld is, wil niet weten dat we Europa hard nodig hebben voor de toekomst. Wil niet weten dat de VVD na 13 jaar gewoon verder gaat waar ze gebleven was. Dat we dachten dat Rutte en inhoudsloos was en een teflonlaag bezat, maar dat Rutte een filosoof en groot denker blijkt te zijn als je zijn opvolgster hoort. Het volk wil niet weten dat de PVV een intens slechte immorele partij is met kamerleden die niets, maar dan ook werkelijk niets tot stand hebben gebracht. Het volk kijkt naar een musical met een aantal hoofdpersonen waarin men zich herkent. De verhaallijn is lekker simpel en de emoties liggen aan de oppervlakte. Prachtig dus.

Het volk vindt het prima. Vanaf de 23ste gaan we gewoon weer roepen dat de politiek niet te vertrouwen is en dat er een enorme kloof is tussen Den Haag en de gewone man.

Er was een tijd dat ik iedere zaterdag op de Steynlaan kwam. Corum zat daar op een hoek en ik deed
daar boodschappen. Zo had ik een heel rijtje: de bakker, de slager op de Bergweg en dan door naar
Corum. Vanaf mijn huis op de Dalweg was dat altijd een lekker ritje. Thuisgekomen werd het gezin
een beetje wakker en kon zo aan het verse ontbijt.
Inmiddels ben ik verhuisd, is de slager weg en is Corum verhuisd naar het centrum. Wat is gebleven is
de Steynlaan.

In de loop der jaren heb ik veel zien veranderen. Winkels gingen af en aan, veranderden van eigenaar
of bleven wat zij al jaren zijn, zoals de kapper. Wat nooit is veranderd is het gekke karakter van de
Steynlaan. Een allegaartje van winkelaanbod, het wormvormig aanhangsel van het centrum maar
toch ook helemaal niet het centrum. Een onduidelijk straat waarvan je niet precies weet waarom je
er zou moeten vertoeven.

Maar als ik door mijn oogharen kijk zie ik in potentie ook een soort Kanaalstraat in Zeist. Die
Kanaalstraat in Utrecht, in Lombok om precies te zijn, is ook een allegaartje. Als kind kwam ik daar al
met mijn ouders in augustus tijdens de feestweek. Een echte arbeidersbuurt, arm en heel Utrechts.
In de loop der jaren veranderde de straat volop. En nu is het een mix van autochtoon en allochtoon,
van Nederlandse geuren en geuren van rond de Middellandse Zee. Heerlijk. Je kunt er olijven kopen,
nana en koshbar (munt en koriander) maar ook exotisch aardewerk. De sfeer is druk en top.
Dat beeld heb ik als ik zomaar op een herfstmiddag uitkijk over een druilerige Steynlaan. Een aantal
ingrediënten is er al. De dierenwinkel, de winkel met stenen, kroegen, de kapper, een aantal winkels
met exotische producten, de eroshop, een wijnhandel, restaurantjes enzovoort. Ik vergeet er zo nog
een en ander.

Wat ontbreekt is een ziel. En voor die ziel is beleid nodig, niets ontstaat zomaar uit het niets. Als de
gemeente Zeist de Steynlaan anders bekijkt, namelijk als de plek waar de grote wereld Zeist
binnenkomt, dan is er een kans van slagen. Het is niet in een jaar gedaan, veranderingen nemen tijd
in beslag. Maar stel eens voor: vanaf het kruispunt loop je de Steynlaan in om al je lekkere dingen te
kopen, nog even een mooie schaal voor de couscous uit te zoeken en een speeltje voor de kat te
kopen. En tijdens de kerst is de laan mooi verlicht en druk. Stel je dat eens voor.

Ik zou er blij mee zijn. Wat ik inmiddels ook mis is de mooie verlichting van Stan & Co. Dat was nog
eens iets om blij van te worden. Maar ja, de wereld verandert.

Wat me ooit in Nederland is overkomen: we liepen met de kinderen door Maastricht op weg naar het OLV Plein. Onderweg kochten we een ijsje voor hen en we liepen verder. Op het plein namen we plaats op een terras en wilden wat bestellen. De bediening kwam en zei dat de kinderen hun ijsje niet op het terras konden opeten. Ergens anders wel en daarna mochten we terugkomen. Dat gezellige Maastricht toch! Zo gemoedelijk en dat zachte taaltje maar feitelijk gewoon een Hollands knieperig terras waar niet aan levensvreugde wordt gedaan. Je bent een pinpas, en dat is het dan ook. We zijn niet teruggegaan natuurlijk.

In Frankrijk is dat anders en veel gezelliger, gemoedelijker. In mijn dorp in de Var koop je een pain choc’ of iets anders bij de bakker. Je wandelt doodgemoedereerd naar Bar Le Central, neemt plaats, bestelt een koffie en gaat ontbijten. Geen issue. Kan ook met een part de pizza, maakt niet uit. En het zijn niet de ludieke toeristen die dat doen, de lokale bewoners doen het ook. Het is geaccepteerd en doodnormaal.

Zou je denken: ja maar dat is Carcés met zijn paar duizend inwoners! Dat is toch anders dan de stad!

Nee dus. In de tijd dat ik (ooit) in Parijs woonde deed ik het ook en werd het geaccepteerd. Ik had weinig geld, kocht een baguette en bestelde een koffie bij Le Cluny (bestaat niet meer, zit nu een pizzaketen) en ging ontbijten. Kreeg er nog een glaasje water bij ook. Geen probleem.

Onlangs hetzelfde in Toulouse. Frankrijk is geen Holland, zoveel is duidelijk. Eten van elders is doodnormaal. Maar niet hier.